ATAKAN ULU

2025-2026 GÜNCEL GELİŞMELER

2025 Nobel Barış Ödülü: Venezuelalı muhalif lider María Corina Machado‘ya verilmiştir.

2026 Eurovision: 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’nı Avusturya kazanmıştır.

2026 EXPO: Uluslararası EXPO organizasyonu 2026 yılında İstanbul‘da yapılmaktadır.

2026 G-20 Zirvesi: 2026 G-20 Liderler Zirvesi ABD‘de gerçekleştirilmektedir.

2026 G-7 Zirvesi: 2026 G-7 Liderler Zirvesi Fransa‘da düzenlenmektedir.

2026 Teknofest: Türkiye’nin havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST 2026 yılında Şanlıurfa‘da düzenlenmektedir.

2026 Türk Dünyası Turizm Başkenti: 2026 yılı için Türk Dünyası Turizm Başkenti ilan edilen şehrimiz Ankara‘dır.

Aile ve Nüfus On Yılı: Türkiye’de 2026-2035 yılları arası “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edilmiştir.

Antarktika Bilim Üssü: Türkiye’nin Antarktika’daki kutup araştırmalarını yürüttüğü geçici bilim üssü Horseshoe Adası’nda faaliyetlerini sürdürüyor.

Avrupa Kültür Başkentleri: 2025 yılı Avrupa Kültür Başkenti unvanını Chemnitz (Almanya) ile Nova Gorica (Slovenya) paylaşmıştır.

BM Genel Kurul Başkanı: 2025-2026 dönemi Birleşmiş Milletler Genel Kurul Başkanlığı görevini Kamerunlu diplomat Philemon Yang yürütmektedir.

BM İlanları: Birleşmiş Milletler (BM), 2025 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ve “Uluslararası Buzulları Koruma Yılı” ilan etmiştir.

BM Uluslararası Yılı: Birleşmiş Milletler (BM), 2026 yılını “Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı” ve “Uluslararası Mera ve Çobanlar Yılı” ilan etti.

COP31 İklim Zirvesi: BM İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) Avustralya ve Pasifik ülkeleri ortaklığında yapılması kararlaştırıldı.

Dünya Göçebe Oyunları (2026): Uluslararası Göçebe Oyunları 2026 yılında Kırgızistan‘da gerçekleştirilmektedir.

Eurovision 2026: Avusturya’nın Viyana kentinde düzenlenen yarışmayı Bulgaristan kazandı.

EXPO 2025: Dünya Fuarı (World EXPO 2025), Japonya’nın Osaka kentinde “Hayatımız İçin Geleceğin Toplumunu Tasarlamak” temasıyla düzenlenmiştir.

NASA Artemis Misyonu: İnsanlığı ve ilk kadın astronotu yeniden Ay yüzeyine indirmeyi hedefleyen uluslararası program adımlarını sürdürüyor.

Ortak Alfabe Çalışmaları: Türk dünyası, ortak Türk dili birliği ve iletişimi güçlendirmek amacıyla ortak alfabe çalışmaları kapsamında iki önemli eser bastırmıştır (Örn: Abay Kunanbay – Kara Sözler ve Cengiz Aytmatov – Beyaz Gemi).

TEKNOFEST 2025: Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali (TEKNOFEST), İstanbul Atatürk Havalimanı ev sahipliğinde düzenlenmiştir.

Türk Devletleri Teşkilatı 2026 Zirvesi: 2026 yılındaki Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi Türkiye‘de yapılmaktadır.

Türk Dünyası Kültür Başkenti: TÜRKSOY tarafından 2025 yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti Kazakistan’ın Aktau şehri seçilmiştir.

TÜRKSOY 2026 Anma Yılı: TÜRKSOY tarafından 2026 yılı Ziya Gökalp Anma Yılı olarak ilan edilmiştir.

TÜRKSOY 2026 Kültür Başkenti: 2026 yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti Özbekistan’ın Andican şehridir.

UNESCO Dünya Mirası Listesi: Manisa’da yer alan Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidyalı Kral Mezarları listeye dahil edilerek Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki varlık sayısı 22’ye yükseldi.

TÜRKİYE’NİN UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ’NDEKİ ÖNEMLİ İLLERİ

Abant ve Yedigöller – Bolu: Bolu’nun tabiat parklarıyla ünlü, heyelan set göllerine ve zengin bitki örtüsüne ev sahipliği yapan popüler turizm alanlarıdır.

Adıyaman (Nemrut Dağı): Kommagene Krallığı’na ait devasa heykellerin ve tümülüsün bulunduğu tepe, 1987 yılında listeye alınmıştır.

Akdamar Kilisesi – Van Gölü: Van Gölü üzerindeki Akdamar Adası’nda yer alan, 10. yüzyılda Vaspurakan Kralı I. Gagik tarafından inşa ettirilmiş tarihi Ermeni kilisesidir.

Ani Harabeleri – Kars: “1001 Kilise” ve “Dünyanın Merkezi” olarak anılan, Orta Çağ Ermeni ve Selçuklu mimarisinin izlerini taşıyan sınır ötesi antik şehirdir.

Apollon Tapınağı – Aydın: Didim’de yer alan, antik dünyanın en büyük kehanet merkezlerinden biri ve devasa sütunlarıyla bilinen tapınaktır.

Aspendos – Antalya: Serik ilçesinde bulunan, Roma dönemine ait dünyanın en iyi korunan ve akustiğiyle ün salan antik tiyatrosudur.

Ayder Yaylası – Rize: Çamlıhemşin ilçesinde yer alan, kaplıcaları, çam ormanları ve yayla turizmiyle ünlü doğa harikasıdır.

Aydın (Afrodisias Antik Kenti): Heykel sanatıyla öne çıkan ve Roma dönemine ait görkemli stadyumuyla bilinen antik kent, 2017 yılında listeye girmiştir.

Balıklı Göl – Şanlıurfa: İbrahim Peygamber’in ateşe atıldığı rivayet edilen, içinde sazan balıklarının bulunduğu kutsal göller kompleksidir (Ayn Zeliha ile birlikte).

Ballıca Mağarası – Tokat: Pazar ilçesinde yer alan, dünyanın en büyük ve en görkemli soğan sarkıtlarına sahip mağaralarından biridir.

Bergama Antik Kenti – İzmir: Hellenistik dönemin en önemli kültür, tıp ve ticaret merkezlerinden biri olan; Asklepion’u ve dik tiyatrosuyla tanınan antik kenttir.

Borabay Gölü – Amasya: Merzifon ilçesinde yer alan, bitki örtüsü ve yaban hayatı ile koruma altında olan doğal göldür.

Bursa ve Cumalıkızık (Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu): Bursa’daki ilk başkent yapıları, hanlar, hamamlar, külliyeler ve 700 yıllık bir Osmanlı köyü olan Cumalıkızık, 2014 yılında listeye dahil edilmiştir.

Çanakkale (Truva / Troia Antik Kenti): Homeros’un İlyada Destanı’na konu olan, Truva Atı ile tanınan antik kent 1998 yılında listeye alınmıştır.

Çifte Minareli Medrese – Erzurum: Anadolu Selçuklu dönemine ait, taç kapısındaki göz alıcı taş süslemeleri ve çift minaresiyle şehrin sembolü olan medresedir.

Çorum (Hattuşa – Hitit Başkenti): Hitit İmparatorluğu’na başkentlik yapmış olan kent; Aslanlı Kapı, Kral Kapı ve Yazılıkaya tapınağı ile 1986 yılında listeye alınmıştır.

Denizli (Pamukkale – Hierapolis): Hem doğal travertenleri hem de antik sağlık merkezi Hierapolis ile hem kültürel hem doğal karma miras alanımız olarak 1988’de listeye girmiştir.

Derinöz Kanyonu – Amasya: Doğa yürüyüşleri, kanyon geçişleri ve ekoturizm açısından son yıllarda öne çıkan doğal kanyondur.

Diyarbakır (Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri): Dünyanın en uzun ve sağlam ayakta kalan surlarından biri olan Diyarbakır Surları ile binlerce yıllık tarımsal kültürel peyzaj alanı olan Hevsel Bahçeleri, 2015 yılında listeye girmiştir.

Edirne (Selimiye Camii ve Külliyesi): Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” olarak nitelendirdiği bu eser, 2011 yılında UNESCO listesine dahil edilmiştir.

Efes Harabeleri – İzmir: Artemis Tapınağı ve Celsus Kütüphanesi ile bilinen, antik dünyanın en büyük ticaret ve liman kentlerinden biridir.

Ferhat ile Şirin Müzesi – Amasya: Ferhat ile Şirin efsanesine adanmış, aşıklar müzesi ve tünel kalıntılarının bulunduğu tematik müzedir.Zeugma Müzesi – Gaziantep: Dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan ve özellikle “Çingene Kızı” mozaiğiyle dünya çapında ün kazanan müzedir.

Göbekli Tepe – Şanlıurfa: “Tarihin sıfır noktası” kabul edilen, yerleşik hayattan önceki döneme ait dünyanın bilinen en eski tapınak kompleksidir.

Halfeti – Şanlıurfa: Fırat Nehri üzerindeki Birecik Barajı’nın suları altında kalmasıyla bir kısmı sular altında kalan, “Citta Slow” (Sakin Şehir) unvanlı yerleşimdir.

Halikarnas Mozolesi – Muğla: Bodrum’da yer alan, dünyanın yedi harikasından biri sayılan Kral Mausolos’un anıt mezarıdır.

Harran Evleri – Şanlıurfa: Bindirme tekniğiyle yapılmış, yazın serin kışın sıcak tutan konik kubbeli geleneksel evleridir.

Hattuşaş – Çorum: Hitit İmparatorluğu’na başkentlik yapmış, çivi yazılı tablet arşivleriyle ünlü arkeolojik alandır.

Hierapolis – Denizli: Pamukkale travertenlerinin hemen yanında yer alan, antik çağda “kutsal şehir” olarak bilinen termal sağlık merkezidir.

Ihlara Vadisi – Aksaray: Hasan Dağı volkanik kül tabakalarının Melendiz Çayı tarafından aşındırılmasıyla oluşan, içinde kaya oyma kiliseler barındıran 14 km’lik kanyondur.

İshak Paşa Sarayı – Ağrı: Doğubayazıt’ta yer alan, Lale Devri mimari özelliklerini taşıyan, Osmanlı’nın doğudaki en görkemli saray-külliyesidir.

İstanbul (Tarihi Alanlar): 1985 yılında listeye girmiştir. Sultanahmet Camii, Ayasofya, Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camii, Zeyrek Camii, Yerebatan Sarnıcı ve İstanbul Surları gibi tarihi ve kültürel yapıları kapsar.

İzmir (Pergamon / Bergama ve Efes):

Pergamon Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (2014): Hellenistik dönemin en önemli kültür merkezlerinden biridir. Asklepion sağlık merkezi ve dünyanın en dik antik tiyatrosu burada yer alır.

Efes Antik Kenti (2015): Artemis Tapınağı, Celsus Kütüphanesi ve antik tiyatrosuyla ünlüdür.

Karabük (Safranbolu Şehri): Geleneksel Türk mimarisini ve ahşap işçiliğinin en güzel örneklerini barındıran tarihi evleriyle ünlüdür; 1994 yılında listeye girmiştir.

Kars (Ani Harabeleri): Orta Çağ’ın en önemli ticaret ve kültür merkezlerinden biri olan, “1001 Kilise Şehri” olarak da bilinen Ermenistan sınırındaki antik şehir, 2016 yılında tescillenmiştir.

Kız Kalesi – Mersin: Erdemli açıklarında, kıyıdan yaklaşık 600 metre uzaklıkta deniz ortasındaki bir adacık üzerine inşa edilmiş deniz kalesidir.

Kız Kulesi – İstanbul: Boğaziçi’nin güney girişindeki küçük bir adacık üzerine kurulmuş, hakkında birçok efsane barındıran tarihi kuledir.

Konya (Çatalhöyük Neolitik Kenti): İnsanlık tarihinin ilk yerleşik hayata geçilen, tarımın ve şehirleşmenin ilk izlerinin görüldüğü merkezlerden biridir; 2012 yılında listeye girmiştir.

Kral Kaya Mezarları – Amasya: Yeşilırmak vadisi boyunca dik kayalıklara oyulmuş olan Pontus Krallığı’na ait anıtsal mezarlardır.

Kula Volkan Konileri – Manisa: Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO tescilli jeoparkı olan, Türkiye’nin en genç volkanik sahasıdır (Türkiye’nin Yanık Ülkesi).

Kuş Cenneti – Balıkesir: Manyas Gölü’nde yer alan, yüzlerce kuş türünün göç yolu üzerinde barındığı milli park alanıdır.

Meke Tuzlası – Konya: Karapınar ilçesinde yer alan, sönmüş bir volkan kraterinin suyla dolması ve ortasında ikinci bir volkan konisi oluşmasıyla “dünyanın nazar boncuğu” denilen krater gölüdür.

Minyatürk – İstanbul: Türkiye’deki ve Osmanlı coğrafyasındaki önemli eserlerin maketlerinin sergilendiği dünyanın en büyük açık hava minyatür parkıdır.

Muğla (Ksantos ve Letoon): Likya uygarlığının dini ve idari merkezleri olan bu iki antik kent, 1988 yılında ortaklaşa tescillenmiştir.

Muradiye Şelalesi – Van: Van-Diyarbakır karayolu üzerinde, tazyikli suları ve doğasıyla ünlü, adını Murad Paşa’dan alan şelaledir.

Narman Peri Bacaları – Erzurum: Kırmızı renkli toprağın rüzgar ve suyla aşınması sonucu oluşmuş, “Peribacaları Vadisi” olarak bilinen oluşumlardır.

Nemrut Dağı – Adıyaman: Kommagene Krallığı’na ait devasa heykellerin ve Antiochus’un mezar tümülüsünün bulunduğu yüksek zirvedir.

Nevşehir (Göreme Milli Parkı ve Kapadokya): Peri bacaları, yer altı şehirleri ve kaya oyma kiliseleri ile hem doğal hem kültürel karma miras olarak 1985 yılında tescillenmiştir.

Ölüdeniz – Muğla: Fethiye’de bulunan, sakin suları ve dünyanın en iyi yamaç paraşütü merkezlerinden biri (Babadăğ) olan lagün sistemidir.

Peri Bacaları – Nevşehir: Volkanik tüflerin rüzgar ve su erozyonuyla aşınması sonucu oluşan doğal yer şekillerinin merkezidir.

Pierre Loti Tepesi – İstanbul: Eyüpsultan’da Haliç manzarasına bakan, adını Fransız yazar Pierre Loti’den alan tarihi tepedir.

Safranbolu Evleri – Karabük: Osmanlı ahşap mimarisinin en özgün örneklerini sunan, sokak dokusu bozulmamış tarihi evleridir.

Saint Pierre Kilisesi – Antakya: Hristiyanlığın ilk kiliselerinden biri kabul edilen, dağ içine oyulmuş mağara formundaki kaya kilisesidir.

Salda Gölü – Burdur: Yeşilova ilçesinde bulunan, beyaz kumsalları ve yüksek magnezyum içeriğiyle “Türkiye’nin Maldivleri” olarak bilinen krater gölüdür.

Side Antik Kenti – Antalya: Manavgat ilçesinde yer alan, Apollon Tapınağı ve devasa antik tiyatrosuyla denize sıfır konumda kurulan liman kentidir.

Silifke Kalesi – Mersin: Göksu Vadisi’ne hakim bir tepe üzerinde yer alan, Orta Çağ’dan kalma stratejik savunma kalesidir.

Sivas (Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası): Anadolu Selçuklu dönemine ait bu eser, taştan yapılan eşsiz geometrik bezemeleri ve “gölge insan” figürleriyle ünlüdür; 1985 yılında listeye giren ilk eserlerimizdendir.

Şahinkaya Kanyonu – Samsun: Vezirköprü ilçesinde, Kızılırmak üzerinde yer alan, Türkiye’nin en uzun ikinci su kanyonu ve doğa sporları merkezidir.

Şanlıurfa (Göbekli Tepe): “Tarihin sıfır noktası” olarak kabul edilen, yerleşik hayattan önceki döneme ait dünyanın bilinen en eski tapınak merkezi, 2018 yılında listeye dahil edilmiştir.

Şehzadeler Müzesi – Amasya: Şehzadeler parkı içerisinde yer alan, Osmanlı’da Amasya’da valilik yapmış şehzadelerin balmumu heykellerinin ve kıyafetlerinin sergilendiği müzedir.

Tortum Şelalesi – Erzurum / Tortum: Uzundere ilçesinde yer alan, Türkiye’nin en yüksek şelalelerinden biri olan ve heyelan set gölüne bağlı oluşan devasa şelaledir.

Truva Atı – Çanakkale: Homeros’un İlyada destanında adı geçen Truva Savaşı’nın simgesi olan ve kentin girişinde sergilenen simgesel yapıdır.

Uzungöl – Trabzon: Çaykara ilçesinde bulunan, yamaçtan düşen heyelan kütlesi tabiat alanının önünü kapatmasıyla oluşmuş heyelan set gölüdür.

Vanadokya Peri Bacaları – Van: Yavuzlar köyünde bulunan, volkanik kayaçların aşınmasıyla oluşan ve Kapadokya’yı andıran peri bacası oluşumlarıdır.

Yerebatan Sarnıcı – İstanbul: Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan, sütunları arasında ünlü Medusa başlarının yer aldığı devasa kapalı su sarnıcıdır.

Ünlü Tablolar ve Ressamları

Ayçiçekleri – Vincent Van Gogh: Sanatçının sarı rengin tonlarını kullanarak oluşturduğu, doğa sevgisini ve canlılığı simgeleyen ünlü seri tablosudur.

Boğaziçi Manzarası – Hikmet Onat: Türk peyzaj resminin öncülerinden olan Hikmet Onat’ın, İstanbul ve Boğaziçi’nin ışığını, suyunu ve atmosferini yansıtan eseridir.

Eller – Abidin Dino: Abidin Dino’nun insan ellerinin anlatım gücünü ve çizgi estetiğini ön plana çıkardığı eserlerindendir.

Eriyen Saatler (Belleğin Azmi) – Salvador Dalí: Sürrealizm (gerçeküstüstülük) akımının en bilinen simgesi olan, sertliğin ve zamanın göreceliğini eriyen saatlerle anlatan tablodur.

Gece Devriyesi – Rembrandt Van Rijn: Hollandalı ustaya ait, ışık-gölge (chiaroscuro) tekniğinin en üst düzeyde kullanıldığı kalabalık kompozisyonlu devasa tablodur.

Gece Kuşları (Nighthawks) – Edward Hopper: 20. yüzyıl Amerikan resminin en tanınmış eserlerinden biri olup, gece açık bir lokantada oturan yalnız insanları ve kentsel yabancılaşmayı resmeder.

Guernica – Pablo Picasso: İspanya İç Savaşı sırasında Nazi almanyasına ait savaş uçaklarının Guernica kasabasını bombalamasını ve savaşın yıkıcı acısını siyah-beyaz tonlarla anlatan devasa anti-militarist başyapıttır.

İnci Küpeli Kız – Johannes Vermeer: Hollandalı ressam Vermeer’in “Kuzeyin Mona Lisa’sı” olarak anılan, ışık ve gölge oyunlarıyla ünlü başyapıtıdır.

İzlenim: Gün Doğumu – Claude Monet: Fransa’daki Empresyonizm (İzlenimcilik) akımına adını veren, Le Havre limanının gün doğumu manzarasını resmeden tablodur.

Nilüferler – Claude Monet: Monet’nin Giverny’deki evinin bahçesinde yer alan su bahçesini ve nilüfer havuzunu farklı ışık açılarından resmettiği devasa tablo serisidir.

Paris Kahvesi – Fikret Mualla: Türk resminin bohem simgelerinden Fikret Mualla’nın Paris yıllarındaki kafe yaşamını, dinamik fırça darbeleri ve canlı renklerle aktardığı tablosudur.

Silah Taciri – Osman Hamdi Bey: Türk müze kurucusu ve ressam Osman Hamdi Bey’in Doğu-Batı sentezini ve dönemin toplumsal yapısını ele aldığı ünlü tablosudur.

Uzun Yürüyüş (1956) – Abidin Dino: Türk resim sanatının önemli isimlerinden Abidin Dino’nun toplumsal gerçekçi ve figüratif anlayışını yansıtan eserlerindendir.

Yaşlı Gitarist – Pablo Picasso: Picasso’nun hayatının “Mavi Dönem”ine ait, yoksulluğu, ezilmişliği ve melankoliyi mavi tonlarıyla yansıtan eseridir.

Yıldızlı Gece – Vincent Van Gogh: Post-empresyonist sanatın zirvesi kabul edilen, Van Gogh’un akıl hastanesindeyken penceresinden gördüğü manzarayı kendi iç dünyasıyla harmanlayarak resmettiği ikonik tablodur.

Zeybekler – İbrahim Çallı: Türk resminde “1914 Kuşağı” (Çallı Kuşağı) temsilcilerinden olan İbrahim Çallı’nın, Türk halk kültürünü ve zeybekleri konu alan önemli tablosudur.

Önemli Eserler ve Yazarları

Atabetü’l-Hakayık – Edip Ahmet Yükneki: Karahanlı döneminde yazılmış, “gerçeklerin eşiği” anlamına gelen, dini ve ahlaki öğütler içeren edebi eserdir.

Babürname – Babür Şah: Babür İmparatorluğu’nun kurucusu Babür Şah’ın kendi hayatını, yaşadığı coğrafyaları ve olayları anlattığı ilk Türk anografi (hatırat) örneğidir.

Cihannüma – Kâtip Çelebi: Osmanlı coğrafya biliminin en önemli zirvesi olan, dünya coğrafyasını ve ülkelerini tanıtan ansiklopedik eserdir.

Divan-ı Hikmet – Ahmet Yesevi: Türk tasavvuf edebiyatının ilk örneği olan, Hakaniye lehçesiyle yazılmış ilahi ve şiirlerin derlendiği eserdir.

Divânü Lügati’t-Türk – Kaşgarlı Mahmut: Türkçe’nin Arapçadan geri olmadığını göstermek ve Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan ilk kapsamlı Türkçe sözlüktür ve içinde ilk Türk haritası yer alır.

Düsturname – Enveri: Osmanlı erken dönemini ve Umur Bey’in deniz seferlerini anlatan manzum tarih eseridir.

El-Evamirü’l-Alâiyye – İbn Bibi: Anadolu Selçuklu Devleti tarihine ışık tutan, Farsça kaleme alınmış en önemli resmi kroniklerden biridir.

Fransa Sefaretnamesi – Yirmisekiz Mehmed Çelebi: Lale Devri’nde Paris’e elçi olarak gönderilen Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin, Fransız kültürünü ve saray yaşamını gözlemleyerek yazdığı ilk sefaretnamedir.

Garibname – Âşık Paşa: 14. yüzyılda Anadolu’da Türkçeyi edebiyat dili haline getirmek amacıyla yazılmış dini ve tasavvufi mesnevidir.

Harname – Şeyhi: Türk edebiyatının ilk fabl örneği sayılan, bir eşeğin öküzler gibi boynuz umarken kulağından olmasını konu alan eleştirel mesnevidir.

Heşt Bihişt – İdris-i Bitlisi: Farsça yazılmış olan ve ilk sekiz Osmanlı padişahının dönemini anlatan “Sekiz Cennet” anlamına gelen tarih eseridir.

Hüsn ü Aşk – Şeyh Galip: Divan edebiyatının son büyük ustası Şeyh Galip tarafından yazılmış, tasavvufi aşkı ve insanın hakikate ulaşma çabasını anlatan sembolik (alegorik) mesnevidir.

Kabusname – Keykavus: Ziyarîler hanedanından Keykavus bin İskender tarafından yazılmış, oğluna hayat dersleri ve ahlaki öğütler veren nasihatnamedir.

Keşfü’z-Zünûn – Kâtip Çelebi: İslam dünyasında yazılmış binlerce kitap ve makalenin yazar ve konularına göre alfabetik olarak incelendiği devasa bibliyografya sözlüğüdür.

Kitab-ı Bahriye – Piri Reis: Denizcilik, coğrafya ve Akdeniz kıyılarına ait haritaları içeren, Kanuni Sultan Süleyman’a sunulmuş ünlü denizcilik kılavuzudur.

Kitab-ı Cihannüma – Neşri: Osmanlı tarih yazıcılığında (vekâyinâme geleneğinde) önemli bir yere sahip olan erken dönem genel Osmanlı tarihlerindendir.

Koçi Bey Risalesi – Koçi Bey: IV. Murad ve İbrahim dönemlerinde Osmanlı devlet teşkilatındaki bozulmaları ve çözüm önerilerini sunan ilk ıslahat raporu niteliğindeki risaledir.

Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip: Karahanlılar döneminde yazılmış, “mutluluk veren bilgi” anlamına gelen, Türk-İslam edebiyatının ilk siyasetnamesi ve mesnevisidir.

Mantıku’t-Tayr – Gülşehri: Feridüddin Attar’ın aynı adlı eserinden yola çıkarak Farsçadan Türkçeye uyarlanan, “kuşların dili” anlamına gelen alegorik tasavvufi mesnevidir.

Mecalisü’n-Nefais – Ali Şir Nevai: Çağatay edebiyatının en büyük şairi Ali Şir Nevai tarafından kaleme alınmış ilk şairler tezkiresidir.

Menâkıb-ı Âl-i Osman – Yahşi Fakih: Osmanlı Devleti’nin ilk dönemlerine ait kayıp rivayetleri derleyen ve sonraki tarihçilere kaynaklık eden erken dönem eseridir.

Mir’âtü’l-Memâlik – Seydi Ali Reis: “Ülkelerin Aynası” anlamına gelen, Seydi Ali Reis’in Hint Ocean’ı dönüşünde Hindistan’dan İstanbul’a karadan yaptığı tehlikeli yolculuğu anlattığı ilk Türk gezi yazısıdır.

Muhakemetü’l-Lügateyn – Ali Şir Nevai: Türkçenin Farsçadan üstün ve zengin bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılmış karşılaştırmalı dil bilimi eseridir.

Seyahatname – Evliya Çelebi: 17. yüzyılda Osmanlı coğrafyasını ve komşu ülkeleri karış karış gezerek gözlemlerini aktaran, Türk edebiyatının en büyük seyahatnamesidir.

Sîretü’n-Nebî – Erzurumlu Mustafa Darir: Hz. Muhammed’in hayatını (siyer) Türkçe olarak anlatan dönemin en önemli dini-edebi tercüme ve telif eserlerindendir.

Siyasetname – Nizamülmülk: Büyük Selçuklu Devleti’nin ünlü veziri Nizamülmülk tarafından yazılmış, devlet yönetimi, idare ve siyaset bilimi üzerine klasik bir rehberdir.

Tarih-i Ebu’l-Feth – Tursun Bey: Fatih Sultan Mehmet’in hayatını ve İstanbul’un fethini bizzat görerek kaleme almış önemli bir fethiyete/tarih eseridir.

Tarih-i Peçevî – Peçevî İbrahim Efendi: Kanuni döneminden IV. Murad dönemine kadar olan olayları Avrupa kaynaklarıyla karşılaştırarak anlatan Osmanlı tarihidir.

Tevarih-i Âl-i Osman – Âşıkpaşazade: Osmanlı’nın kuruluş yıllarını ve ilk dönem olaylarını en sade ve samimi dille aktaran kroniklerden biridir.

Tuhfetü’l-Kibar fi Esfari’l-Bihâr – Kâtip Çelebi: Osmanlı deniz savaşları tarihini ve denizcilik teşkilatını anlatan önemli eserdir.

2026’DA YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

Amsterdam: Her yıl Ocak ayında geleneksel “Ulusal Lale Günü” etkinliklerine ev sahipliği yapan Hollanda’nın başkentidir.

İtalya: 2026 Akdeniz Oyunları’nın yapılacağı ev sahibi ülkedir.

Antonio Guterres: Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği görevini Ocak 2026 itibarıyla sürdüren Portekizli diplomattır.

İsviçre: 2026 Dünya Ekonomik Forumu’nun düzenleneceği ev sahibi ülkedir.

Grönland: ABD Başkanı Donald Trump’ın Ocak 2026’da üzerinde hak iddia eden açıklamalar yaptığı ve Danimarka ile diplomatik krize yol açan devasa adadır.

Ahmet Haldun Dormen: Ocak 2026’da hayatını kaybeden; Türk tiyatro oyuncusu, yönetmeni, oyun yazarı, çevirmeni ve güldürü ile vodvil türünde uzmanlaşmış önemli tiyatro yönetmenidir.

Enver İbrahim: Ocak 2026’da Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından iki ülke ilişkilerine katılımlarından dolayı ülke hükümetleri nişanı takdim edilen Malezya Başbakanıdır.

Venezuela: Ocak 2026’da Latin Amerika’da dengeleri değiştiren büyük bir askerî harekât başlatan ABD’nin hedef aldığı ülkedir.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi: 1 Ocak 2026 itibarıyla Avrupa Birliği (AB) Dönem Başkanlığı’nı altı aylığına devralan yönetimdir.

Dünya Ekonomik Forumu: Ocak 2026’da İsviçre’nin Davos kasabasında dünya liderleri ve iş insanlarını bir araya getiren prestijli zirvenin adıdır.

Jannik Sinner: Ocak 2026’da düzenlenen sezonun ilk tenis büyük turnuvası (Grand Slam) olan Avustralya Açık’ta tek erkekler şampiyonu olan sporcudur.

İrlanda: 1 Temmuz 2026 itibarıyla Avrupa Birliği (AB) Dönem Başkanlığı’nı altı aylığına devralacak olan ülkedir.

GENEL KÜLTÜR

2021 Nobel Barış Ödülü: Filipinler ve Rusya’da ifade özgürlüğü için cesurca mücadele eden gazeteciler Maria Ressa ve Dmitry Muratov’a verilmiştir.

2021 Nobel Edebiyat Ödülü: Sömürgeciliğin etkileri konusundaki eserleriyle Tanzisatlı/Zanzibarlı edebiyatçı Abdulrazak Gurnah’ın olmuştur.

2021 Nobel Ekonomi Ödülü: Ekonomik bilimler ödülünü David Card, Joshua D. Angrist ve Guido W. Imbens kazanmıştır.

2021 Nobel Fizik Ödülü: İklim modellemeleri ve karmaşık fiziksel sistemler üzerine çalışmalarıyla Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann ve Giorgio Parisi’ye verilmiştir.

2021 Nobel Kimya Ödülü: Asimetrik organokataliz çalışmaları yürüten Benjamin List ve David W.C. MacMillan’a verilmiştir.

2021 Nobel Tıp Ödülü: “Isı ve temas reseptörlerinin keşiflerinden” ötürü David Julius ve Ardem Patapoutian’a verilmiştir.

2021 Yılı Bütçe Dağılımı: 2021 yılı merkezi yönetim bütçesinden en yüksek pay eğitime ayrılmıştır.

2022 Dünya Futbol Şampiyonası: Katar’ın ev sahipliğinde düzenlenen turnuvada şampiyonluğa Arjantin ulaşmıştır.

ABD Başkanı: 2020 seçimlerinin ardından ABD’nin yeni başkanı Joe Biden olmuştur.

Atatürk’ün Naaşının Nakli: Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı, 10 Kasım 1953 tarihinde geçici kabri olan Etnografya Müzesi’nden alınarak Anıtkabir’e nakledilmiştir.

Avrupa Merkez Bankası: Avrupa ortak para birimi olan Euro’yu, Almanya’nın Frankfurt kentinde bulunan Avrupa Merkez Bankası yönetmektedir.

Besi ve Ahır Hayvancılığı: Tüketim merkezlerine yakınlık ve modern tesislerin yaygınlığı nedeniyle besi ve ahır hayvancılığı en çok Marmara Bölgesi‘nde yapılır.

Bilinen İlk Erkek Hemşire: Türkiye’de tescilli ve bilinen ilk erkek hemşire Murat Bektaş’tır.

Boksit Yatakları: Türkiye’nin en zengin ve en büyük boksit (alüminyum hammaddesi) yatakları Konya’nın Seydişehir ilçesinde bulunur.

Bor Rezervleri: Türkiye, dünya bor madeni rezervlerinin çoğunluğuna sahip olup, bor rezervlerinde dünyada ilk sırada yer almaktadır.

Buğday Üretimi: Türkiye’de buğday tarımının ve üretiminin en fazla yapıldığı coğrafi bölge İç Anadolu Bölgesi’dir (özellikle Konya ovası öne çıkar).

Büyükşehir Olan İllerimiz: Türkiye’de toplam 30 büyükşehir belediyesi bulunmaktadır. Bu iller sırasıyla; İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa, Konya, Gaziantep, Kayseri, Kocaeli, Eskişehir, Antalya, Samsun, Erzurum, Mersin, Diyarbakır, Balıkesir, Manisa, Aydın, Denizli, Muğla, Tekirdağ, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, Şanlıurfa, Mardin, Trabzon, Van, Ordu ve Sakarya’dır.

Çay Yetiştirilen Yöre: Türkiye’de çay tarımı mikroklima iklim özelliğine bağlı olarak sadece Doğu Karadeniz kıyı kesiminde yapılır.

Denizcilik Terimleri (Yönler): Bir deniz aracının (geminin) ön kısmı pruva, arka kısmı pupa, sağ tarafı sancak, sol tarafı ise iskele olarak adlandırılır.

Doğal Göller Bakımından En Fakir Bölge: Kurak iklim koşulları ve yer şekilleri nedeniyle doğal göl sayısı ve alanı bakımından en fakir bölgemiz Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir.

Doğu ile Batı Arasındaki Zaman Farkı: Türkiye’nin en doğusu (Iğdır) ile en batısı (Gökçeada) arasında meridyen farkından dolayı 76 dakikalık (1 saat 16 dakika) yerel saat farkı vardır.

Domuz Gribi (H1N1): H1N1 tipi virüsün yol açtığı salgın hastalıklara verilen isim domuz gribidir.

Dünya Bor Rezervleri: Küresel bor rezervlerinin yaklaşık %70-73’lük büyük kısmı Türkiye topraklarında yer almaktadır.

Dünyada En Fazla Konuşulan Diller: Küresel çapta en çok konuşulan diller sırasıyla; Çince, Hintçe, İngilizce, İspanyolca ve Türkçedir (dil aileleri ve nüfus yoğunluğuna göre sıralanmıştır).

Dünyanın Bilinen İlk Kilisesi: Hristiyanlık tarihindeki bilinen ilk kilise, Hatay’da yer alan tarihi Saint Pierre (Sen Piyer) Kilisesi’dir.

Dünyanın İlk Araba Vapuru: Dünyanın ilk araba vapuru olan “Suhulet”, 1871 yılında Üsküdar-Kabataş arasında sefere başlayarak çalışmaya başladı.

Dünyanın İlk Denizaltısı (Türk Tarihi): Osmanlı döneminde 1719 yılında Mimar İbrahim Efendi tarafından tasarlanan ve inşa edilen “Tahtelbahir” adlı deniz aracı, Türk tarihindeki ilk denizaltı denemelerindendir.

Dünyanın İlk ve Tek Cellat Mezarı: Dünyanın bilinen ilk ve tek cellat mezarı İstanbul Eyüpsultan’da yer almaktadır.

Dünya’nın Yüz Ölçümü Dağılımı: Yeryüzünün yaklaşık %71’i sularla (deniz ve okyanuslar), %29’u ise karalarla kaplıdır.

Elma Üretimi: Türkiye’de elma tarımının ve üretiminin miktar olarak en fazla yapıldığı bölgemiz İç Anadolu Bölgesi’dir.

Elma Üretimi: Türkiye’de tarımsal üretim miktarında elma en fazla İç Anadolu Bölgesi’nde (özellikle Karaman, Konya, Nevşehir illerinde) yetiştirilir.

En Az Baraj Gölü (Gölet): Baraj ve yapay gölet sayısı bakımından Türkiye’de en az baraj gölü bulunan bölgemiz Marmara Bölgesi’dir.

En Az Göç Veren Bölge: Ekonomik çeşitlilik ve iş imkanlarının fazlalığı nedeniyle Türkiye’de dışarıya en az göç veren bölgemiz Marmara Bölgesi’dir.

En Az Göç Veren Bölge: Ekonomik gelişmişlik ve iş imkanları nedeniyle Türkiye’de dışarıya en az göç veren bölge Marmara Bölgesi’dir.

En Az Ormana Sahip Bölge: Kuraklık ve ağaçlandırma eksikliği nedeniyle Türkiye’de orman varlığı ve oranı en az olan bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir.

En Batıdaki İl: Türkiye’nin en batı ucunda yer alan ilimiz Çanakkale‘dir (Gökçeada – Avlaka Burnu).

En Büyük Ada: Türkiye’nin denize kıyısı olan en büyük adası Gökçeada’dır ve Gökçeada Çanakkale iline bağlıdır.

En Büyük Göl: Yüz ölçümü bakımından Türkiye sınırları içindeki en büyük göl Van Gölü’dür.

En Büyük Göl: Yüz ölçümü bakımından Türkiye sınırları içindeki en büyük göl Van Gölü’dür.

En Büyük Kanyon: Kastamonu’nun Pınarbaşı ilçesinde yer alan “Valla” Kanyonu, yaklaşık 12000 metre uzunluğu ve 1200 metreyi bulan yüksekliğiyle Türkiye’nin en büyük kanyonudur.

En Büyük Liman: Türkiye’nin konteyner kapasitesi ve alan bakımından en büyük limanı olan Asyaport Limanı, Tekirdağ ilimizdedir.

En Büyük Ova: Türkiye sınırları içindeki tektonik kökenli en büyük tarım ovası Konya Ovası’dır.

En Büyük ve Modern Şeker Fabrikası: Türkiye’nin üretim kapasitesi bakımından en büyük ve en modern şeker fabrikası Konya Şeker Fabrikası’dır.

En Doğudaki İl: Sınırlarımızın en doğu ucunda yer alan ilimiz Iğdır‘dır (Dilucu Sınır Kapısı).

En Doğudaki İl: Türkiye’nin en doğu ucunda yer alan sınır ilimiz Iğdır’dır.

En Fazla Baraj Gölü (Gölet): Akarsu ağı, sulama projeleri ve coğrafi gereksinimler nedeniyle Türkiye’de en fazla baraj gölü ve gölet İç Anadolu Bölgesi’ndedir.

En Fazla Milletvekili Seçilen İsim: Türkiye siyasi tarihinde en çok milletvekili seçilen isim İsmet İnönü olup, toplam 14 defa milletvekili seçilmiştir.

En Fazla Yağış Alan İl: Orografik (yamaç) yağışların etkisiyle Türkiye’de yıllık miktar olarak en fazla yağış alan ilimiz Rize’dir.

En Güneydeki İl: Sınırlarımızın en güney ucunda yer alan ilimiz Hatay‘dır (Yayladağı).

En İşlek Kara Sınırı: Ticaret ve yolcu geçişleri bakımından Türkiye’nin komşuları arasındaki en işlek kara sınırı Kapıkule Sınır Kapısı’nın da bulunduğu Yunanistan (veya dönemsel yoğunlukla Bulgaristan/Yunanistan sınır kapısı hatları) sınırıdır.

En Kuzeydeki İl: Türkiye’nin en kuzey noktasında yer alan ilimiz Sinop‘tur (İnceburun).

En Son Büyükşehir Olan İlimiz: Ordu, Türkiye’de büyükşehir statüsü kazanan son ilimizdir (2012 yılında yapılan yasal düzenlemeyle Ordu ve diğer 13 il büyükşehir olmuştur).

En Uzun Akarsu (Tekrar): Sınırlarımız içindeki en uzun akarsu Kızılırmak’tır.

En Uzun Karayolu Ağı: Yüz ölçümü ve bağlantı yolları açısından Konya, Türkiye’nin en uzun karayolu ağına sahip ilidir.

En Uzun Kıyı: Çintemani yapıları, koy ve körfezlerin çokluğu nedeniyle Türkiye’nin en uzun kıyı şeridi Ege kıyılarıdır.

En Uzun Kıyısı Olan İl (Ege): Ege Bölgesi’nde girintili-çıkıntılı yapıya bağlı olarak en uzun kıyı şeridine sahip olan ilimiz Muğla’dır.

En Uzun Tünel: Rize ile Erzurum arasındaki Ovit Dağı’nı bağlayan Ovit Dağı Tüneli, 14300 metre uzunluğuyla Türkiye’nin en uzun karayolu tünellerindendir.

En Yaygın Yeraltı Kaynağı: Türkiye’nin jeolojik yapısının genç olmasından ötürü ülkemizde en yaygın bulunan linyit kömürüdür.

En Yüksek Dağ: Ağrı il sınırları içerisinde yer alan, Türkiye’nin tırmanışa en elverişli en yüksek doruğu Büyük Ağrı Dağı’dır (5137 metre).

En Yüksek Minare: Türkiye sınırları içinde mimari olarak en yüksek minareye sahip olan eser, Edirne’de Mimar Sinan’ın ustalık eseri Selimiye Camii’dir.

En Yüksek Şelale: Kayseri’nin Yahyalı ilçesinde bulunan Kapuzbaşı Şelaleleri, yaklaşık 76 metrelik döküş yüksekliğiyle Türkiye’nin en yüksek şelalelerindendir.

Enerji Tüketiminin En Fazla Olduğu Bölge: Sanayi tesisleri ve nüfus yoğunluğunun dorukta olması sebebiyle enerji tüketiminin en fazla olduğu bölgemiz Marmara Bölgesi’dir.

Feribot Taşımacılığı Yapılan Tek Göl: Türkiye sınırları içinde demiryolu veya karayolu entegrasyonu için feribot taşımacılığının (vapur işletmeciliğinin) yapıldığı tek göl Van Gölü’dür.

Fındık Üretimi: Türkiye, dünya genelindeki fındık üretim ve ihracatında ilk sırada yer almaktadır.

Gelir Düzeyi En Düşük İl: İstatistiksel verilere ve ekonomik göstergelere göre Türkiye’de kişi başına düşen gelir düzeyi en düşük olan ilimiz Muş’tur.

Göbekli Tepe: UNESCO tarafından 2018 yılında Dünya Miras Listesi’ne dahil edilen, dünyanın bilinen en eski tapınak merkezi Şanlıurfa’dadır.

Hacı Bektaş Veli Yılı: UNESCO, 2021 yılını vefatının 750. yıl dönümü nedeniyle Hacı Bektaş Veli yılı ilan etmiştir.

Heraldik: Resmi belgelerdeki mühürleri, armaları, nişanları ve asil soy sembollerini inceleyen bilim dalının adı heraldiktir.

Heyelan Mevsimi: Türkiye’de eğim, yağış rejimi ve kar erimelerine bağlı olarak heyelan en çok ilkbahar mevsiminde görülür (Not: Görselde kış yazılmakla birlikte coğrafi olarak kar erimelerinin en çok yaşandığı ilkbahar dönemi yoğunluk gösterir).

Hidroelektrik Enerji Potansiyeli En Az Olan Bölge: Yer şekillerinin diğer bölgelere göre daha sade ve yükseltinin az olduğu Marmara Bölgesi, HES potansiyeli en az olan bölgemizdir.

Hidroelektrik Enerji Potansiyeli En Fazla Olan Bölge: Yükseltinin, engebenin ve akarsu akış hızının en fazla olduğu Doğu Anadolu Bölgesi, hidroelektrik enerji potansiyelinde ilk sıradadır.

İç Anadolu’nun En Yüksek Dağı: Volkanik bir dağ olan Erciyes Dağı, İç Anadolu Bölgesi’nin en yüksek dağıdır.

İç Anadolu’nun En Yüksek Yeri: Volkanik bir dağ olan Kayseri sınırındaki Erciyes Dağı, İç Anadolu Bölgesi’nin en yüksek zirvesidir.

İlk Anayasa: Türkiye Cumhuriyeti’nin (yeni devletin) resmen yürürlüğe giren ilk anayasası 1924 Anayasası’dır.

İlk Başbakanımız: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk resmi başbakanı İsmet İnönü‘dür.

İlk Cep Telefonu Görüşmesi: Türkiye’deki ilk cep telefonu görüşmesi, 23 Şubat 1994 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile dönemin Başbakanı Tansu Çiller arasında gerçekleştirilmiştir.

İlk Çok Partili Seçim: Türkiye Cumhuriyeti tarihinde iktidar değişimine de zemin hazırlayan ilk demokratik çok partili genel seçim 1950 yılında yapılmıştır.

İlk Demir-Çelik Fabrikası: Türkiye’nin ilk ağır sanayi hamlesi olan ilk demir-çelik fabrikası Karabük Demir Çelik Fabrikaları (KARDEMİR) adıyla Karabük’te açılmıştır.

İlk Dokuma Fabrikası: Türkiye Cumhuriyeti döneminde açılan ilk resmi büyük dokuma fabrikası Aydın’ın Nazilli ilçesinde kurulmuştur.

İlk Dünya Kupası: FIFA tarafından düzenlenen ilk Dünya Kupası, 1930 yılında Uruguay’da gerçekleştirilmiş ve ev sahibi Uruguay şampiyon olmuştur.

İlk Haber Ajansı: Türkiye’nin ilk resmi haber ajansı, 1920 yılında kurulan Anadolu Ajansı’dır.

İlk Hava Şehidimiz: Türk havacılık tarihinin ilk şehidi, 1914 yılında Cairo-Damascus uçuşu sırasında düşen uçakta hayatını kaybeden Fethi Bey‘dir.

İlk İngilizce Gazete: Türkiye’de ilk İngilizce gazete İlnur Çevik tarafından çıkarılmıştır.

İlk İnternet Bağlantısı: Türkiye’de ilk uluslararası akademik internet bağlantısı 12 Nisan 1993 tarihinde ODTÜ yerleşkesinde gerçekleştirilmiştir.

İlk İnternet Sitesi: Türkiye’nin akademik ağa bağlı ilk resmi internet sitesi Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne (ODTÜ) aittir (1992).

İlk Kadın Bakan: Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerinde görev alan ilk kadın bakan Türkân Akyol’dur (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı olarak atanmıştır).

İlk Kadın Pilot: Türk havacılık tarihinin ve dünyanın ilk savaş pilotu olan ilk kadını Sabiha Gökçen’dir.

İlk Kadın Vali: Türkiye’nin ilk kadın valisi, 1991 yılında Muğla iline atanan Lale Aytaman’dır.

İlk Mali Kurum: Osmanlı’dan günümüze uzanan Türkiye’deki ilk resmi mali kurum Emniyet Sandığı’dır.

İlk Matbaa ve Baskı Tekniği: Osmanlı’da ilk özel Türk matbaasını ve baskı tekniğini kuran isim İbrahim Müteferrika’dır.

İlk Millî Yerli İnsansız Hava Aracı (İHA): Türkiye’nin ilk milli ve yerli imkanlarla üretilen insansız hava araçlarından birinin adı “Anka”dır.

İlk Millî Yerli Tank: Türkiye’nin tasarlanan ve geliştirilen ilk yerli ana muharebe tankının adı “Altay”dır.

İlk Muhalefet Partisi: Cumhuriyet döneminde çok siyasi hayatın ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır.

İlk Nüfus Sayımı: Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk resmi ve genel nüfus sayımı 1927 yılında gerçekleştirilmiştir.

İlk Nüfus Sayımı: Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi ilk genel nüfus sayımı 1927 yılında gerçekleştirilmiştir.

İlk Özel Banka: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk özel sermayeli bankası, 26 Ağustos 1924 tarihinde kurulan Türkiye İş Bankası‘dır.

İlk Özel Hayvanat Bahçesi: Türkiye’nin ilk özel hayvanat bahçesi Kocaeli’nin İzmit ilçesine bağlı Darıca bölgesinde kurulan Boğaziçi Hayvanat Bahçesi’dir.

İlk Özel Şeker Fabrikası: Türkiye’de kurulan ilk özel sermayeli şeker fabrikası Uşak Şeker Fabrikası’dır.

İlk Politika Okulu: Türkiye’de ilk politika okulu Nazif Ülken tarafından kurulmuştur.

İlk Renkli Türk Filmi: Türkiye’de sinema tarihinde çekilen ilk renkli film, 1953 yılında Muhsin Ertuğrul’un yönetmenliğini yaptığı “Halıcı Kız” filmidir.

İlk Savaşçı Denizaltı (“Abdülhamid”): 6 Eylül 1886’da suya indirilen, Sultan II. Abdülhamid döneminde yaptırılan “Abdülhamid” isimli denizaltı, dünya denizcilik tarihinde ilk defa su altından torpido atabilen savaşçı özellikli denizaltıdır.

İlk Sınır Ötesi Harekât: Türkiye Cumhuriyeti’nin gerçekleştirdiği ilk sınır ötesi askerî harekâtı 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’dır.

İlk Televizyon Yayını: Dünya üzerindeki ilk düzenli kamu televizyon yayıncılığı 1938 yılında İngiltere’de (BBC aracılığıyla) gerçekleştirilmiştir.

İlk TSE Belgesi (Standardizasyon Tarihi): Osmanlı döneminde standart ve kalite kontrolünün ilk tarihi temelleri ve ahilik nizamı Yıldırım Bayezid devrine dayanmaktadır.

İlk Turistik Yerleşim: Türkiye’nin turizm amaçlı tescillenen ilk turistik yerleşim yeri İzmir’in Çeşme ilçesidir.

İlk Türk Gazeteci ve Özel Gazete: İlk Türk gazeteci Agah Efendi’dir. İlk özel gazete olan “Tercüman-ı Ahval” ise 21 Ekim 1860 günü yayınlanmıştır.

İlk Türk Tiyatro Eseri: İbrahim Şinasi tarafından yazılan ve 1860 yılında Tercüman-ı Ahval Gazetesi’nde tefrika edilerek yayınlanan “Şair Evlenmesi”dir.

İlk Türk Uçağı: Kayseri Uçak Fabrikası’nda üretilen ilk yerli Türk uçağının adı “Mavi Işık”tır (1927-1929 yılları arasında üretilmiştir; görselde parantez içi tarih farklı bir basım hatası içerebilir).

İlk Türkçe Ezan: Cumhuriyet döneminde ilk Türkçe ezan İstanbul Fatih Camii’nde okunmuştur.

İlk Uçak Fabrikası: Türkiye’nin ilk uçak fabrikası (TAYYARE FİRMASI) Kayseri’de açılmıştır.

İlk ve Tek Kadın Başbakan: Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihindeki ilk ve tek kadın başbakanı Tansu Çiller‘dir.

İncir Üretiminde Dünya Birinciliği: Türkiye, taze ve kuru incir üretim ve ihracatında dünya genelinde ilk sırada yer alır.

İngilizce ile Eğitime Başlayan İlk Türk Okulu: Ankara TED Koleji, 1954 yılında İngilizce ile eğitime başlayan ilk Türk okuludur.

İnterpol Toplantısı: 2021 yılındaki Interpol Genel Kurulu toplantısı Türkiye’de (İstanbul’da) gerçekleştirilmiştir.

İpek Böcekçiliği: Dut ağaçlarının varlığı ve uygun iklim koşulları sayesinde ipek böcekçiliği en fazla Marmara Bölgesi’nde (özellikle Bursa çevresinde) yapılır.

Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı (Milletvekilliği): Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı ilk kez 1934 yılında Anayasa değişikliği ile verilmiştir.

Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı (Yerel): Türkiye’de kadınlara belediye seçimlerine (yerel seçimlere) katılma ve seçilme hakkı ilk kez 1930 yılında tanınmıştır.

Kara Sınırları: Türkiye’nin komşuları arasında en fazla kara sınırı 877 kilometre ile Suriye’ye, en az kara sınırı ise 10 kilometre ile Nahçıvan’adır.

Karadeniz’in En Yüksek Dağı: Doğu Karadeniz Bölümü’nde yer alan Kaçkar Dağı, Karadeniz bölgesinin en yüksek zirvesidir.

Karadeniz’in En Yüksek Dağı: Doğu Karadeniz’de yer alan Kaçkar Dağları, Karadeniz Bölgesi’nin en yüksek dağıdır.

Kayısı Üretiminde Dünya Birinciliği: Türkiye, dünya yaş ve kuru kayısı üretiminde açık ara ilk sırada yer alır (özellikle Malatya).

Kelaynak Kuşları: Ülkemizde nesli tükenme tehlikesi altında olan kelaynak kuşları sadece Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde doğal yaşam alanı bulur ve koruma altında tutulur.

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKHA): Kenelerin ısırması veya temas etmesi yoluyla bulaşan, zoonotik karakterli viral bir enfeksiyon hastalığıdır.

Kıyılarımıza En Yakın Yabancı Ada: Ege Denizi’nde Türkiye kıyılarına coğrafi olarak en yakın konumda bulunan yabancı ada Midilli Adası’dır.

Kurulan İlk Banka: Osmanlı döneminde kurulan ve ilk bankacılık faaliyetlerini yürüten ilk kurum Bank-ı Osmanî (veya dönemsel ilk Osmanlı banka girişimleri; metinde İstanbul Bankası olarak geçen yapısal köken) temellerine dayanır.

Kurulan İlk Siyasi Parti: Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi olarak kurulan ilk siyasi parti Halk Fırkası (daha sonra Cumhuriyet Halk Partisi – CHP) olmuştur.

Kuş Gribi (H5N1): H5N1 tipi virüsün insanlara ve hayvanlara bulaşarak sebep olduğu solunum yolu enfeksiyonunun bilinen yaygın adı kuş gribidir.

Kümes Hayvancılığı: Entansif (modern) kümes hayvancılığı, büyük tüketim merkezlerine yakınlığı nedeniyle en çok Marmara Bölgesi’nde yaygındır.

Kyoto Protokolü: Küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi amaçlayan Kyoto Protokolü’nün taahhüt süreçleri 2020 yılında sona ermiştir.

Latin Alfabesine Geçen İlk Türk Devleti: Sovyetler Birliği döneminde Latin alfabesine resmi olarak ilk geçen Türk devleti ve cumhuriyeti Azerbaycan’dır.

Lületaşı: Beyaz altın olarak da bilinen lületaşının dünyada ve Türkiye’de çıkarıldığı tek ilimiz Eskişehir’dir.

Mallarda Kalite Arayan İlk Millet: Tarihte ticari mallarda ve üretimde kalite arayan (ahilik ve tüzük mantığının ilk temelleri) ilk millet Türklerdir.

Muz Üretimi: Mikroklima iklim özelliğine bağlı olarak Türkiye’de ticari muz üretimi en fazla Akdeniz Bölgesi’nde (özellikle Anamur çevresinde) yapılır.

Nargile’nin Osmanlı’ya Gelişi: Nargile, Osmanlı İmparatorluğu’na ilk olarak Yavuz Sultan Selim zamanında Hindistan’dan getirilmiştir.

NBA’de Oynayan İlk Türk Sporcu: Amerikan Basketbol Ligi’nde (NBA) forma giyen ilk Türk basketbolcu Mirsad Türkcan’dır.

Nüfus Yoğunluğu En Az Olan Bölge: Dağlık ve engebeli yapısı ile göç vermesi nedeniyle nüfus yoğunluğunun en az olduğu bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesi’dir.

Nüfus Yoğunluğu En Fazla Olan Bölge: Sanayi, göç ve ticari faaliyetlerin yoğunluğundan dolayı nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölgemiz Marmara Bölgesi’dir.

Olimpiyat Altın Madalyası Kazanan İlk Kadın Sporcu: Türkiye adına halter branşında yarışarak olimpiyatlarda altın madalya kazanan ilk kadın milli sporcumuz Nurcan Taylan’dır.

Olimpiyat Bayrağı: Üzerinde 5 kıtayı temsil eden halkaların bulunduğu olimpiyat bayrağı ilk defa 1920 Anvers (Antwerp) Olimpiyatları’nda kullanılmiştır.

Özel Gereksinimli Vatandaşlara Yönelik İlk Otel: Türkiye’de özel gereksinimi olan vatandaşlara yönelik hizmet veren ilk engelsiz/erişilebilir otel Antalya’da hizmete girmiştir.

Özgürlük Anıtı: 1886 yılında Amerika’nın New York kentine dikilen devasa Özgürlük Heykeli, Fransa tarafından ABD’ye bağımsızlığın simgesi olarak hediye edilmiştir.

Pamuk Üretimi: Sulama imkanlarının artmasıyla birlikte Türkiye’de pamuk (endüstri bitkisi) en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yetiştirilmektedir.

Petrol Arama Çalışmaları: Türkiye sınırları içinde ilk petrol arama ve sondaj çalışmaları ilk defa Hatay’ın İskenderun ilçesinde yapılmıştır.

Petrol Yatakları: Türkiye’de ham petrol üretim ve rezervinin en fazla olduğu coğrafi bölgemiz Güneydoğu Anadolu Bölgesi‘dir (Batman, Adıyaman, Diyarbakır vb.).

Ramazan Çadırı: Geleneksel hale gelen ramazan çadırı uygulaması ilk kez 1995 yılında Üsküdar Belediyesi tarafından kurulmuştur.

Rüzgârın En Etkili Olduğu Yer: Karasallığın ve düzlüklerin şiddetli olduğu İç Anadolu Bölgesi, rüzgar erozyonunun ve rüzgarın dış kuvvet olarak en etkili olduğu yerdir.

Rüzgârın En Etkili Olduğu Yer: Karasallık, bitki örtüsü azlığı ve yer şekilleri nedeniyle rüzgâr erozyonunun en etkili olduğu bölge İç Anadolu Bölgesi‘dir.

Sanayileşmenin En Az Geliştiği Bölge: Göçler, sermaye yetersizliği ve coğrafi engebe nedeniyle sanayileşmenin en az geliştiği bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesi’dir.

Sanayileşmenin En Çok Geliştiği Bölge: Sermaye, pazar ve ulaşım kolaylığı nedeniyle sanayileşmenin ve fabrikaların en çok geliştiği bölgemiz Marmara Bölgesi’dir.

Sünger Avcılığı: Türkiye’de sünger avcılığının en yoğun ve geleneksel olarak en çok yapıldığı yer Muğla’nın Bodrum ilçesidir.

Tam Otomatik Makineli Tüfek: Tarihteki ilk tam otomatik makineli tüfek Hiram Maxim tarafından 1884 yılında icat edilmiştir.

Tarımsal Üretimde İlk Sıra: Türkiye, dünya genelinde kayısı ve fındık üretim ve ihracatında birinci sırada yer alır.

Taşkömürünü Bulan İsim: Türkiye’de taşkömürünü ilk defa Karadeniz Ereğli ve Zonguldak bölgesinde Uzun Mehmet bulmuştur.167. En Kalabalık Mezarlık: İstanbul’da bulunan Karaca Ahmet Mezarlığı, Türkiye’nin yüz ölçümü ve defnedilen kişi sayısı bakımından en kalabalık mezarlığıdır.

Taşkömürünün Bulunması: Türkiye’de taşkömürü ilk defa Zonguldak’ta (Uzun Mehmet tarafından) çıkarılmıştır.

TBMM’nin İlk Başkanı: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk başkanı Mustafa Kemal Atatürk’tür (görseldeki bazı özet notlarda Fethi Okyar dönemsel meclis başkanlıklarıyla karışabilmektedir; ancak resmi ilk başkan Atatürk’tür).

Televizyonun Mucidi: Televizyonun icat eden İskoçyalı mühendis John Logie Baird, 1926 yılında ilk deneme televizyon yayınını gerçekleştirmiştir.

Ticaretin En Çok Geliştiği Bölge: Nüfusun, sanayinin ve pazarların merkezinde yer alması nedeniyle ticaretin en fazla geliştiği bölge Marmara Bölgesi’dir.

Turizm Gelirleri (Bölgesel): Türkiye’de turizm gelirlerinin en fazla olduğu bölge Marmara Bölgesi’dir; bu bölgeyi sırasıyla Ege ve Akdeniz bölgeleri takip eder.

Turizm Gelirleri (İl Bazında): Turizm gelirleri ve yabancı ziyaretçi sayısında ilk sırada İstanbul yer alır; İstanbul’u sırasıyla Antalya ve İzmir takip eder.

Türk Devletleri Arasında Altın: Türk devletleri ve cumhuriyetleri arasında yer altı madeni olarak en fazla altın çıkarılan ülke Özbekistan’dır.

Türkiye Cumhuriyeti’ni Kabul Eden İlk Devlet: Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığını ve bağımsızlığını resmi olarak tanıyan ilk devlet Ermenistan‘dır (Gümrü Antlaşması ile).

Türkiye’de İncir Üretimi: Ekolojik isteklerine bağlı olarak Türkiye’de incir üretimi en fazla Ege Bölgesi‘nde (özellikle Aydın ve İzmir çevresinde) yapılır.

Türkiye’nin Aktif Uyduları: Türkiye’nin uzayda üç haberleşme (TÜRKSAT 3A, TÜRKSAT 4A, TÜRKSAT 4B) ve üç gözlem/keşif (Göktürk-1, Göktürk-2 ve Rasat) olmak üzere toplam altı aktif uydusu bulunmaktadır.

Türkiye’nin En Eski Şehri: Tarihsel bulgulara ve yerleşim geçmişine dayanarak Türkiye’nin en eski şehri Hakkâri’dir.

Türkiye’nin En Uzun Akarsuyu: Kaynağını Sivas’tan alıp Karadeniz’e dökülen Kızılırmak, Türkiye sınırları içindeki en uzun akarsudur.

Türkiye’nin İlk Televizyon Yayını: Türkiye’deki ilk deneysel ve resmi televizyon yayınları İstanbul’dan (İTÜ stüdyolarından) yapılmıştır.

Türlerin Kökeni: İngiliz doğa bilimci Charles Darwin’in evrim teorisini ve doğal seçilim mekanizmasını dünyaya duyurduğu en ünlü bilimsel eseridir.

UEFA Kupası ve Süper Kupa: Futbolda Avrupa’nın 2 numaralı kupası olan UEFA Kupası’nı ve UEFA Süper Kupası’nı kazanan tarihteki ilk ve tek Türk takımı Galatasaray’dır (2000).

Uluslararası İslam Sanatları Günü: UNESCO tarafından 1 Kasım günü, “Uluslararası İslam Sanatları Günü” ilan edilmiştir.

Uzay Çağının Başlangıcı: 1957 yılında Sovyetler Birliği tarafından Sputnik-1 uydusunun dünya yörüngesine fırlatılmasıyla insanlık tarihi için uzay çağı resmen başlamıştır.

Üzüm Üretimi: Uygun iklim koşulları sayesinde Türkiye’de üzüm üretimi en fazla Ege Bölgesi‘nde (özellikle Manisa çevresinde) yapılır.

Yeraltı Kaynakları Bakımından En Zengin Bölge: Maden çeşitliliği ve jeolojik yapının karmaşıklığı nedeniyle yeraltı kaynakları bakımından en zengin bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesi’dir.

Yerleşim Yerine Yapılan İlk Baraj: Türkiye’de doğrudan bir yerleşim yerinin su ihtiyacını ve sulamasını karşılamak amacıyla yapılan ilk baraj Denizli Gökpınar Barajı’dır.

Yurtdışına İlk Asker Gönderimi: Türkiye, uluslararası barış ve antlaşmalar çerçevesinde yurtdışına ilk defa Kore Savaşı’na asker göndermiştir.

Yüz Ölçümü Bakımından En Küçük Komşu: Türkiye’nin kara komşuları arasında yüz ölçümü bakımından en küçük olanı Ermenistan’dır.

Yüz Ölçümü En Büyük İl: Yüz ölçümü bakımından Türkiye sınırları içindeki en büyük ilimiz Konya’dır.

Yüz Ölçümü En Küçük İl: Yüz ölçümü bakımından Türkiye sınırları içindeki en küçük ilimiz Yalova’dır.

Yüzme Rekoru: Milli yüzücü Emre Sakçı, Uluslararası Yüzme Ligi 100 m kurbağalama yarışında Avrupa rekoru kırmıştır.

Zeytin Üretimi: Akdeniz iklim şartlarına bağlı olarak Türkiye’de zeytin üretimi en fazla Ege Bölgesi’nde yapılır.

Zonguldak Kömür Yatakları: Zonguldak ve çevresindeki taşkömürü yatakları jeolojik zamanlar içinde I. Jeolojik Zaman (Paleozoyik / Birinci Zaman) taşkömürü yatakları döneminde oluşmuştur.

Oscar Alan Yapımlar (2021 – 93. Akademi Ödülleri):

En İyi Film: Nomadland

En İyi Kadın Oyuncu: Frances McDormand (Nomadland)

En İyi Erkek Oyuncu: Anthony Hopkins (The Father)

En İyi Yönetmen: Chloé Zhao (Nomadland)

En İyi Uyarlama Senaryo: The Father (Görselde yazım hatası olarak “The God Father” şeklinde geçebilmektedir)

En İyi Uluslararası Film: 93. Akademi Ödülleri’nde (Oscar) bu ödülü Danimarka yapımı Another Round kazanmıştır.

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Judas And The Black Messiah filmindeki performansıyla Daniel Kaluuya kazanmıştır.

En İyi Saç ve Makyaj Tasarımı: Ma Rainey’s Black Bottom filminin makyaj ve saç tasarımı ödüllendirilmiştir.

En İyi Özgün Senaryo: Promising Young Woman filmiyle Emerald Fennell bu ödülün sahibi olmuştur.

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Minari filmindeki rolüyle Youn Yuh-Jung bu ödülü alan ilk Koreli kadın oyuncu olmuştur.

En İyi Kostüm Tasarımı: Ma Rainey’s Black Bottom filmi bu dalda ödül almıştır.

En İyi Ses: Ses kurgusu ve tasarımıyla öne çıkan Sound of Metal filmi kazanmıştır.

En İyi Belgesel: My Octopus Teacher (Ahtapot Öğretmenim) belgeseli ödüle layık görülmüştür.

En İyi Görsel Efekt: Bilimkurgu ve aksiyon yapımı Tenet filmi kazanmıştır.

En İyi Kısa Film: Two Distant Strangers seçilmiştir.

En İyi Film Kurgusu: Sound of Metal filmi kurgu dalında da ödül almıştır.

En İyi Kısa Animasyon: If Anything Happens I Love You seçilmiştir.

En İyi Animasyon: Pixar yapımı Soul animasyon filmi kazanmıştır.

En İyi Özgün Müzik: Soul filminin müzikleri bu ödüle layık görülmüştür.

En İyi Yapım Tasarımı (Sanat Yönetimi): Siyah-beyaz sinematografisiyle dikkat çeken Mank filmi kazanmıştır.

En İyi Özgün Şarkı: Judas And The Black Messiah filminden “Fight For You” şarkısı kazanmıştır.

En İyi Kısa Belgesel: Colette belgeseli seçilmiştir.

En İyi Sinematografi (Görüntü Yönetimi): Mank filmi bu kategoride ödül almıştır.

İLLERE GÖRE YETİŞEN MAHSULLER (ÜRETİMDE 1. OLUNAN ÜRÜNLER)

Adana: Soya fasulyesi ve yer fıstığı üretiminde ilk sıradadır.

Afyonkarahisar: Haşhaş ve keten üretiminde önde gelen ildir.

Antalya: Avokado ve susam üretiminde öne çıkar.

Aydın: İncir ve zeytin üretiminde ilk sıradadır.

Denizli: Tütün üretiminde önde gelen illerimizdendir.

Edirne: Çeltik (pirinç) üretiminde ilk sıradadır.

Isparta: Gül ve elma üretiminde liderdir.

Kırşehir: Nohut üretiminde lider ildir.

Konya: Anason, arpa, buğday, mısır, kuru fasulye ve şeker pancarı üretiminde liderdir.

Malatya: Kayısı üretiminde Türkiye genelinde birincidir.

Manisa: Üzüm (özellikle çekirdeksiz kuru üzüm) üretiminde ilk sıradadır.

Mersin: Muz üretiminde ilk sırada yer alır.

Niğde: Patates üretiminde ilk sırada yer alır.

Ordu: Fındık üretiminde Türkiye’de ilk sıradadır.

Rize: Türkiye’de çay üretiminde ilk sırada yer alır.

Samsun: Kenevir üretiminde öncü ildir.

Şanlıurfa: Pamuk ve Antep fıstığı üretiminde en yüksek paya sahiptir.

Tekirdağ: Kanola ve ayçiçeği üretiminde ilk sırada yer alır.

Yalova: Kivi üretiminde Türkiye’de lider konumdadır.

Yozgat: Yeşil mercimek üretiminde ilk sıradadır.

En Çok İthalat Yaptığımız Ülkeler (TÜİK)

Türkiye’nin dış ticaret verilerine göre en çok ithalat (dış alım) yaptığı ilk 5 ülke sırasıyla şunlardır:

1. Rusya
2. Çin
3. Almanya
4. ABD
5. İtalya

En Çok İhracat Yaptığımız Ülkeler

Türkiye’nin dış ticaret verilerine göre en çok ihracat (dış satım) yaptığı ilk 5 ülke sırasıyla şunlardır:

1. Almanya
2. İngiltere
3. İtalya
4. Irak
5. ABD

En Çok İthalat Yapılan 5 Ürün

Türkiye’nin dışarıdan en fazla satın aldığı (ithal ettiği) temel ürün grupları:

1. Mineral yakıtlar ve yağlar (petrol, doğalgaz vb.)
2. Kazan ve makineler
3. Elektrikli makine ve cihazlar
4. Demir – çelik ürünleri
5. Kıymetli taşlar ve metaller

İhracat ve İthalatta Kullanılan Yollar

Türkiye’nin dış ticaret taşımacılığında tercih ettiği ulaşım yolları yoğunluk sırasına göre:

1. Deniz yolu
2. Kara yolu
3. Hava yolu
4. Demir yolu

Aktif Nüfusun İş Kollarına Göre Dağılımı: Türkiye’de çalışan nüfusun ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımı genel olarak şu dört ana sektörden oluşur:

• Tarım
• Sanayi
• İnşaat
• Hizmet

Enerji Üretimi Yapılan Göller: Türkiye’de hidroelektrik enerji üretimi amacıyla kullanılan başlıca doğal göllerimiz şunlardır:

• Tortum Gölü
• Hazar Gölü
• Çıldır Gölü
• Kovada Gölü

En Çok Nüfuslu İller: Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Türkiye’nin en kalabalık ilk 5 ili sırasıyla şunlardır:

• İstanbul
• Ankara
• İzmir
• Bursa
• Antalya

En Az Nüfuslu İller: Türkiye’de nüfus miktarı bakımından en az nüfusa sahip olan ilk 5 ilimiz sırasıyla şunlardır:

• Tunceli
• Bayburt
• Ardahan
• Kilis
• Gümüşhane

KPSS ve Güncel Bilgiler Soru-Cevap Notları

1. Türkiye’nin İlk Kıtalararası Balistik Füzesi: Türkiye’nin ilk kıtalararası balistik füze projesinin adı Yıldırımhan‘dır.
2. 2026-2035 Dönemi: 2026 ile 2035 yılları arasındaki dönemsel vizyon Aile ve Nüfus On Yılı ismiyle ilan edilmiştir.
3. 2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti: TÜRKSOY tarafından 2027 yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti olarak seçilen şehrimiz Kayseri‘dir.
4. İlk Yurtdışı Sondaj Gemisi: Türkiye’nin ilk yurtdışı deniz sondaj çalışmalarını yürütecek olan sondaj gemisinin adı Çağrı Bey‘dir.
5. Milli Aile Haftası: Her yıl mayıs ayının son haftası Milli Aile Haftası ismiyle kutlanacaktır.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması

İştirak Eden Ülkeler: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanmıştır.

İmza Makamı ve Yeri: Anlaşma; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından Mekke’de imzalanmıştır.

Anlaşmanın Kapsamı: Üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek silahlı bir saldırının, üçüne birden yapılmış sayılacağı ortak savunma esasına dayanmaktadır.

TÜRKİYE’NİN COĞRAFİ STATÜLERİ, PARKLARI VE DOĞAL MİRASLARI

Türkiye’nin İlk Milli Parkı: 1941 yılında kurulan Yozgat Çamlığı‘dır.

Türkiye’nin Son Milli Parkı: 2023 yılında milli park statüsü kazanan Geben Vadisi Milli Parkı‘dır.

Milli Park Statüsünü Kaybeden Yer: 2019 yılında milli park statüsünü kaybeden alan Göreme Vadisi Milli Parkı’dır.

Türkiye’nin İlk Tabiat Anıtı: Düzce ilinde yer alan Samandere Şelalesi‘dir.

Türkiye’nin İlk Tabiat Parkı: Muğla’da bulunan Ölüdeniz Tabiat Parkı‘dır.

Türkiye’nin İlk Tabiat Koruma Alanı: Samsun’da yer alan Hacı Osman Ormanı alanıdır.

Türkiye’nin İlk Jeopark Alanı: Kula Volkanik Jeopark alanıdır.

En Son Ramsar Sözleşmesine Dahil Edilen Yer: Uluslararası sulak alanlar sözleşmesi kapsamında en son dahil edilen yer Nemrut Kalderası‘dır.

Türkiye’nin İlk Yavaş Şehri (Cittaslow): İzmir’in Seferihisar ilçesidir.

Türkiye’nin Son Yavaş Şehri: 2026 yılında bu unvanı alan Nevşehir’in Ortahisar ilçesidir.

UNESCO Kalıcı Listesi: Türkiye’nin UNESCO Dünya Miras Kalıcı Listesi’ne en son dahil olan antik kenti Manisa’daki Sardes‘tir.

İLLERE GÖRE TARIM ÜRÜNLERİ ÜRETİM LİDERLERİ

Anason: En çok Konya ilimizde yetiştirilmektedir.

Antep Fıstığı: En çok Şanlıurfa ilimizde yetiştirilmektedir.

Arpa: En çok Konya ilimizde yetiştirilmektedir.

Avokado: En çok Antalya ilimizde yetiştirilmektedir.

Elma: En çok Isparta ilimizde yetiştirilmektedir.

Fındık: Güncel verilere göre en çok Samsun ilimizde yetiştirilmektedir.

Kanola: En çok Tekirdağ ilimizde yetiştirilmektedir.

Kuru Fasulye: Güncel verilere göre en çok Niğde ilimizde yetiştirilmektedir.

Mısır: En çok Konya ilimizde yetiştirilmektedir.

Soya Fasulyesi: En çok Adana ilimizde yetiştirilmektedir.

BM TEMALI YILLAR VE ULUSLARARASI ANLAŞMALAR / DÜZENLEMELER

98. Oscar En İyi Film: Ödülü “One Battle After Another” kazanmıştır.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM): 1 Ocak 2026 tarihinde uygulamaya başlamıştır.

AB Yapay Zekâ Yasası: Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası’nın ana hükümleri 2 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başlamaktadır.

Açık Denizler Antlaşması (BBNJ): 17 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

BM Sürdürülebilir Kalkınma için Uluslararası Gönüllüler Yılı: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinde gönüllülüğün önemini vurgulamaktadır.

BM Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı: Tarımda kadınların rolünü vurgulamak için ilan edilen özel yıldır.

BM Uluslararası Mera ve Göçebe Hayvancılık Yılı: Birleşmiş Milletler tarafından bu alanın önemine dikkat çekmek amacıyla ilan edilmiştir.

Bulgaristan ve Avro Bölgesi: Bulgaristan, 1 Ocak 2026 tarihinde Avro Bölgesi’nin 21. üyesi olmuştur.

New START Anlaşması: Amerika ile Rusya arasındaki nükleer silahların sınırlandırılması anlaşması olan New START, 5 Şubat 2026’da sona ermiştir.

Pekin Gemi Satışları Sözleşmesi: 17 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

2025-2026 YILI ULUSLARARASI SPOR VE ORGANİZASYON TAKVİMİ

2026 Akdeniz Oyunları: Akdeniz Oyunları 2026 yılında İtalya‘da düzenlenmektedir.

2026 Avrupa Ligi (Finali): UEFA Avrupa Ligi 2026 sezonu final karşılaşmasına İstanbul ev sahipliği yapmaktadır.

2026 FIFA Dünya Kupası: 2026 FIFA Dünya Kupası, ABD, Kanada ve Meksika ortak ev sahipliğinde yapılmaktadır.

2026 FIFA Dünya Kupası: ABD, Kanada ve Meksika’nın ortaklaşa düzenlediği dev turnuvada şampiyonluğa İspanya ulaştı. Türkiye A Milli Futbol Takımı 24 yıl aradan sonra yeniden Dünya Kupası finallerinde yer aldı.

2026 Kış Olimpiyatları: İtalya’nın Milano ve Cortina d’Ampezzo kentlerinde düzenlendi.

2026 Milletler Ligi Voleybol Şampiyonu: 2026 Voleybol Milletler Ligi’nin şampiyonu Türkiye olmuştur.

2026 Şampiyonlar Ligi Finali: UEFA Şampiyonlar Ligi 2026 sezonu finali Macaristan‘da gerçekleştirilmektedir.

2026 UEFA Avrupa Ligi Finali: UEFA Avrupa Ligi final müsabakasına İstanbul’daki Beşiktaş Tüpraş Stadyumu ev sahipliği yaptı.

Akdeniz Oyunları: İtalya’nın Taranto şehrinde yapılmaktadır.

Asya Oyunları: Japonya’nın Aichi-Nagoya bölgesinde düzenlenmektedir.

Commonwealth Games (İlhak Oyunları): Glasgow‘da gerçekleştirilmektedir.

FIBA Kadınlar Dünya Kupası: Almanya’nın Berlin şehrinde düzenlenmektedir.

FIFA Dünya Kupası 2026: ABD, Kanada ve Meksika ortak ev sahipliğinde ve 48 takımın katılımıyla düzenlenmektedir.

FIVB Voleybol Milletler Ligi (VNL): A Milli Kadın Voleybol Takımımız (Filenin Sultanları), finalde Brezilya’yı yenerek VNL şampiyonu oldu.

Kış Olimpiyatları: İtalya’nın Milano-Cortina şehirlerinde gerçekleştirilmektedir.

Kış Olimpiyatlarında Yeni Spor: Kış oyunlarına ilk kez dahil edilen yeni spor dalı Ski mountaineering (dağ kayağı) olmuştur.

Trendyol Süper Lig: 2025-2026 Sezonu şampiyonu Galatasaray oldu (26. şampiyonluk).

UEFA Avrupa Ligi Finali: 2025 finali İspanya’nın Bilbao kentinde yer alan San Mamés Stadyumu’nda gerçekleşmiştir.

UEFA Avrupa Ligi Finali: 2026 Türkiye’de, İstanbul’daki Tüpraş Stadyumu‘nda (Beşiktaş Stadyumu) gerçekleştirilmektedir.

UEFA Şampiyonlar Ligi Finali: 2025 final müsabakası Almanya’nın Münih kentindeki Allianz Arena’da oynanmıştır.

UEFA Şampiyonlar Ligi Finali: 2026 Macaristan’ın başkenti Budapeşte’deki Puskás Aréna‘da oynanmaktadır.

Yaz Gençlik Olimpiyatları: Senegal’in başkenti Dakar‘da yapılmaktadır.

ULUSLARARASI KURULUŞLAR, ZİRVELER VE BAŞKANLIKLAR

2026 G20 Dönem Başkanı: Güney Afrika Cumhuriyeti’dir.

2026 G7 Zirvesi Ev Sahibi: Kanada (Kananaskis) olmuştur.

2026 AB Dönem Başkanlıkları: Kıbrıs (Ocak-Haziran) ve Litvanya (Temmuz-Aralık) yürütmektedir.

2025 AB Dönem Başkanlıkları: Polonya (Ocak-Haziran) ve Danimarka (Temmuz-Aralık) tarafından yürütülmüştür.

NATO Genel Sekreteri: Mark Rutte (görevi Jens Stoltenberg’den devralmıştır).

NATO’nun 32. Üyesi: 2024 yılında katılan İsveç’tir.

BRICS Yeni Üyeleri (2024): Mısır, Etiyopya, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri’dir.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 2025 Zirvesi Ev Sahibi: Macaristan’dır.

BM 80. Genel Kurul Başkanı (2025-2026): Philemon Yang (Kamerun) seçilmiştir.

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başkanı: 2024’te seçilen Tomoko Akane’dir.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 15. Zirvesi: Gambiya’nın (Banjul) ev sahipliğinde yapılmıştır.

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 2024 Zirvesi: Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleşmiştir.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri: 2024’te seçilen Alain Berset (İsviçre) görev yapmaktadır.

Uluslararası Adalet Divanı Başkanı: Nawaf Salam’dır (Lübnan).

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü: Tedros Adhanom Ghebreyesus’tur.

İnterpol Başkanı: Ahmed Naser Al-Raisidir.

OPEC Genel Sekreteri: Heysem el-Gays’tir.

APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği) 2025 Zirvesi: Güney Kore’de yapılmıştır.

ASEAN 2025 Dönem Başkanı: Malezya’dır.

Türkiye Gündemi, Projeler ve Ekonomi

Millî Muharip Uçak (KAAN): İlk uçuşunu 2024 yılında gerçekleştirmiştir.

Türkiye’nin İlk İnsansız Savaş Uçağı: Bayraktar KIZILELMA’dır.

Türkiye’nin İlk Jet Motorlu Eğitim Uçağı: HÜRJET’tir.

Türkiye’nin İlk Millî Helikopter Motoru: Gökbey’de de kullanılan TEİ-TS1400’dür.

TCG Anadolu: Türkiye’nin ilk SİHA gemisi ve en büyük savaş gemisidir.

TCG Derya: Denize indirilen Türkiye’nin en büyük ikinci gemisi ve Denizde İkmal Muharebe Destek Gemisi’dir.

TÜRKİYE GÜNDEMİ, PROJELER VE COĞRAFİ ÖZELLİKLER

TCG Piri Reis: Türkiye’nin Havadan Bağımsız Tahrik Sistemine sahip ilk denizaltısıdır.

Türkiye’nin İlk Milli Denizaltısı (MİLDEN): Tasarım aşamasında olup, inşası devam etmektedir.

TÜRKSAT 6A: Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleşme uydusudur (2024’te uzaya gönderilmiştir).

İMECE: Türkiye’nin ilk yerli yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusudur.

Türkiye’nin İlk Astronotu: Alper Gezeravcı’dır (Ax-3 Misyonu).

Türkiye’nin İkinci Uzay Yolcusu: Tuva Cihangir Atasever’dir (Yörünge altı uçuş gerçekleştirmiştir).

Türkiye’nin En Yüksek Viyadüğü: Eğiste Hadimi Viyadüğü’dür (Konya-Karaman).

Türkiye’nin En Uzun Karayolu Tüneli: Yeni Zigana Tüneli’dir.

Türkiye’nin En Yüksek Barajı: Yusufeli Barajı’dır (Artvin).

Avrupa’nın En Büyük Güneş Enerjisi Santrali: Karapınar GES’tir (Konya).

Türkiye’nin Son Milli Parkı: Sarıkamış Allahuekber Dağları’dır (güncel takiplere göre yeni bölge ilan edilmektedir).

Türkiye’nin İlk Nükleer Güç Santrali: Akkuyu NGS’dir (Mersin).

Türkiye’nin Sakin Şehir (Cittaslow) Ağına Katılan Son İlçe: Safranbolu ve Daday’dır (2024).

TÜİK Nüfus Verileri: Türkiye’nin en kalabalık ili İstanbul, en az nüfuslu ili ise Bayburt’tur.

KÜLTÜR, SANAT, EDEBİYAT VE ÖDÜLLER

2024 Dünya Kitap Başkenti: Strazburg’dur (Fransa).

2024 Nobel Barış Ödülü: Nihon Hidankyo’ya (Japonya – Nükleer silah karşıtı kuruluş) verilmiştir.

2024 Nobel Edebiyat Ödülü: Han Kang’ın (Güney Kore) olmuştur.

2024 Nobel Ekonomi Ödülü: Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James Robinson’ın olmuştur.

2024 Türk Dünyası Kültür Başkenti: Anev’dir (Türkmenistan).

2024 UNESCO Anma Programı: Ali Kuşçu ve Fuat Sezgin’dir.

2025 Avrupa Kültür Başkentleri: Chemnitz (Almanya) ve Nova Gorica’dır (Slovenya).

2025 Dünya Kitap Başkenti: Riyad’dır (Suudi Arabistan).

2025 Yılı UNESCO Anma Programı: Divanü Lügati’t-Türk’ün 950. Yılı’dır.

2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti: TÜRKSOY tarafından 2025 sonunda açıklanmıştır.

Oscar Ödülleri (2024) En İyi Film: Oppenheimer’dır.

Oscar Ödülleri (2025) Türkiye’nin Adayı: Zeki Demirkubuz’un “Hayat” filvidir.

Cannes Film Festivali (2024) Altın Palmiye: Anora’dır (Sean Baker).

Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü (2024 Vefa Ödülü): Sadettin Ökten ve İsmail Hakkı Uzunçarşılı’ya verilmiştir.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne Eklenen Son Türk Unsurları: Sedef Kakma, Tezhip ve İftar Gelenekleri’dir (2023/2024 güncellemeleri).

Teknofest 2024 Ev Sahibi: Adana’dır.

Expo 2025 Ev Sahibi: Osaka’dır (Japonya).

Expo 2027 Ev Sahibi: Belgrad’dır (Sırbistan).

Expo 2030 Ev Sahibi: Riyad’dır (Suudi Arabistan).

Dünya Göçebe Oyunları 2024 Ev Sahibi: Kazakistan’dır (Astana).

SPOR DÜNYASI VE ŞAMPİYONALAR

2024 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2024) Şampiyonu: İspanya olmuştur.

2024 FIBA Kadınlar Avrupa Ligi (EuroLeague Women) Şampiyonu: Fenerbahçe Alagöz Holding’dir.

2024 Paris Yaz Olimpiyatları: Türkiye bu organizasyonu 3 gümüş ve 5 bronz madalya ile tamamlamıştır.

2024 THY Avrupa Ligi (EuroLeague) Şampiyonu: Panathinaikos olmuştur.

2025 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali: Allianz Arena’da (Münih, Almanya) oynanmıştır.

2026 FIFA Dünya Kupası: ABD, Kanada ve Meksika ev sahipliğinde düzenlenmektedir.

2026 Kış Olimpiyatları: Milano-Cortina d’Ampezzo’da (İtalya) gerçekleştirilmektedir.

2026 UEFA Avrupa Ligi Finali Ev Sahibi: Beşiktaş Tüpraş Stadyumu’dur (İstanbul).

2027 UEFA Konferans Ligi Finali Ev Sahibi: Yeni stadyumuyla Ankara’dır.

2028 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2028): Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti’nde yapılacaktır.

2028 Yaz Olimpiyatları: Los Angeles’ta (ABD) düzenlenecektir.

2032 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2032): Türkiye ve İtalya ortaklığında gerçekleştirilecektir.

2032 Yaz Olimpiyatları: Brisbane’de (Avustralya) yapılacaktır.

Mete Gazoz: Okçulukta Olimpiyat, Dünya ve Avrupa Şampiyonu unvanlarını aynı anda taşıyan ilk Türk sporcudur.

Buse Naz Çakıroğlu: Avrupa şampiyonalarında üst üste 3 kez altın madalya kazanan ilk Türk kadın boksördür.

A Milli Kadın Voleybol Takımı: 2024 Paris Olimpiyatları’nı 4. sırada tamamlamıştır.

Şahika Ercümen: Serbest dalış dünya rekorlarına yenilerini eklemeye devam eden milli sporcumuzdur.

2026 Asya Oyunları: Aichi ve Nagoya’da (Japonya) düzenlenmektedir.

2025 Kış Üniversite Oyunları (Universiade): Torino’da (İtalya) gerçekleştirilmiştir.

2026 Akdeniz Oyunları: Taranto’da (İtalya) yapılmaktadır.

Tarih, Coğrafya ve Genel Bilgiler

Türkiye’nin En Büyük Doğal Gölü: Van Gölü’dür.

Türkiye’nin En Büyük Tatlı Su Gölü: Beyşehir Gölü’dür.

Ege’nin En Büyük Adası: Gökçeada’dır.

Dünya’nın En Derin Gölü: Baykal Gölü’dür (Rusya).

Dünya’nın En Büyük Çölü: Antarktika Çölü’dür (Sıcak çöl olarak Sahra Çölü’dür).

Güneş Sistemi’nin En Büyük Gezegeni: Jüpiter’dir.

Güneş Sistemi’nin En Sıcak Gezegeni: Venüs’tür.

İstiklal Marşı’nın Yayımlandığı İlk Gazete: Hakimiyet-i Milliye’dir.

İstiklal Marşı’nın Yayımlandığı İlk Dergi: Sebilürreşad’dır.

İlk Yerli Tiyatro Eseri: Şair Evlenmesi’dir (Şinasi).

İlk Yerli Roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’tır (Şemsettin Sami).

Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Son Eserleri (2023): Gordion Antik Kenti (Ankara) ve Anadolu’nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri’dir.

Türkiye’nin En Çok Orman Alanına Sahip İli: Antalya’dır.

Türkiye’de Rüzgar Enerjisi Kapasitesi En Yüksek İl: İzmir’dir.

Jeotermal Enerji Kapasitesi En Yüksek Bölge: Ege Bölgesi’dir (özellikle Denizli/Sarayköy, Aydın/Germencik).

GENEL BİLGİLER, COĞRAFYA VE TARİH

Atatürk’ün “Benim Gazetem” Dediği Gazete: İrade-i Milliye’dir.

Avrupa Birliği’nin Fiili Başkenti: Brüksel’dir.

Birleşmiş Milletler Genel Merkezi: New York’tadır.

Çok Partili Hayata Kesintisiz Geçiş: 1946 yılıdır.

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Hangi İlimizdedir: Sivas’tadır (UNESCO listesine giren ilk eserimizdir).

Dünyanın En Uzun Nehri: Nil Nehri’dir.

Dünyanın En Yüksek Şelalesi: Angel Şelalesi’dir (Venezuela).

Dünyanın İlk SİHA Gemisi Unvanına Sahip Gemimiz: TCG Anadolu’dur.

Dünyanın Yedi Harikası’ndan Türkiye’de Bulunanlar: Artemis Tapınağı (Efes) ve Halikarnas Mozolesi’dir (Bodrum).

En Çok Komşusu Olan İl: Iğdır’dır (Ermenistan, Nahçıvan/Azerbaycan, İran).

Hatay’ın Anavatana Katıldığı Yıl: 1939’dur.

Karadeniz’de Keşfedilen Doğalgazın Karaya Çıkarıldığı Tesis: Filyos Doğalgaz İşleme Tesisi’dir (Zonguldak).

Köy Enstitüleri’nin Kurulduğu Yıl: 1940 yılıdır (Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç).

Nutuk Hangi Yılları Kapsar: 1919 – 1927 yılları arasını kapsar.

Sınırlarımızı Aşıp Dökülen Nehirler: Fırat, Dicle, Çoruh, Aras ve Kura’dır.

Tarihte Bilinen İlk Yazılı Antlaşma: Kadeş Antlaşması’dır.

TEMA Vakfı’nın Kurucusu: Hayrettin Karaca’dır (Toprak Dede).

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Başbakanı: İsmet İnönü’dür.

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Diyanet İşleri Başkanı: Rıfat Börekçi’çidir.

Türkiye’de Çıkarılan ve Dünyada Rezerv Birincisi Olduğumuz Maden: Bor’dur.

Türkiye’de Güneşin En Son Battığı İl: Çanakkale’dir (Gökçeada – Avlaka Burnu).

Türkiye’nin En Uzun Nehri (Kendi Sınırları İçinde): Kızılırmak’tır.

Türkiye’nin Maldivleri Olarak Bilinen Göl: Salda Gölü’dür (Burdur).

Türkiye’nin Otomobili (TOGG) Fabrikası Nerededir: Bursa’dadır (Gemlik).

Uluslararası Adalet Divanı Merkezi: Lahey’dir (Hollanda).

ANAYASA, YÜKSEK YARGI VE YÖNETİM (2025/2026 GÜNCEL)

Danıştay Başkanı: Zeki Yiğit’tir (2024’te yeniden seçilmiştir).

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Başkanı: Yılmaz Tunç’tur (Adalet Bakanı kurulun doğal başkanıdır).

Kamu Başdenetçisi (Ombudsman): Şeref Malkoç’tur.

Merkez Bankası Başkanı: Fatih Karahan’dır (2024’te atanmıştır).

Olağanüstü Hal (OHAL) İlanı: Cumhurbaşkanı tarafından anayasada belirtilen sebeplerle en fazla 6 aylığına ilan edilebilir.

Sayıştay Başkanı: Metin Yener’dir.

Siyasi Partilerin Kapatılma Davası: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının açtığı dava üzerine Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından karara bağlanır.

TBMM Başkanı: Numan Kurtulmuş’tur (28. Dönem).

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı: Kadir Özkaya’dır (2024’te Zühtü Arslan’ın görev süresinin dolmasıyla seçilmiştir).

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Başkanı: Muharrem Kılıç’tır.

Yargıtay Başkanı: Ömer Kerkez’dir (2024’te seçilmiştir).

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı: Ahmet Yener’dir.

ANAYASA VE YÖNETİM BİLGİLERİ

Bakanlıkların Kurulması ve Kaldırılması: Anayasa değişikliği (2017) sonrası “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ile düzenlenir.

Cumhurbaşkanının Görev Süresi: 5 yıldır ve bir kişi kural olarak en fazla 2 kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.

Kanunların Anayasaya Uygunluk Denetimi: Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından yapılır.

Seçimlerin Geriye Bırakılması: 1982 Anayasası’na göre sadece “Savaş” sebebiyle 1 yıl geriye bırakılabilir ve bu kararı TBMM alır.

Türkiye’de Cumhurbaşkanı Seçilme Yaşı: 40’tır.

Türkiye’de Milletvekili Seçilme Yaşı: 18’dir (2017 değişikliği).

Türkiye’de Oy Kullanma Yaşı: 18’dir (1995 değişikliği).

Tüzükler: 2017 Anayasa Değişikliği ile hukuk sistemimizden tamamen kaldırılmıştır (sınav çeldiricisi olarak çok sık kullanılır).

COĞRAFİ İŞARETLER, ÇEVRE, TARIM VE PROJELER

AB Tescilli Kastamonu Ürünümüz: Taşköprü Sarımsağı’dır.

AB Tescilli Son Ürünlerimiz: Safranbolu Safranlığı, Araban Sarımsağı, Aydın Memecik Zeytinyağı, Bursa Şeftalisi, Hüyük Çileği vb. (Türkiye’nin AB tescilli ürün sayısı artış göstermektedir).

Gabar Dağı Petrol Keşfi: Şırnak bölgesinde keşfedilen ve Türkiye’nin günlük petrol üretimini rekor seviyelere çıkaran Şehit Aybüke Yalçın ve Şehit Esma Çevik petrol sahalarıdır.

GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi): Türkiye’nin en büyük entegre bölgesel kalkınma projesidir; enerji ve sulama odaklıdır.

Jeotermal Enerji Kapasitesi En Yüksek Bölge: Ege Bölgesi’dir (Aydın-Germencik, Denizli-Sarayköy).

Karadeniz Doğalgazının Karaya Çıkarıldığı Tesis: Filyos Doğalgaz İşleme Tesisi’dir (Zonguldak – Çaycuma).

KOP (Konya Ovası Projesi): Türkiye’nin önemli sulama ve kalkınma projelerinden biridir; Mavi Tünel projenin kilit adımıdır.

Türkiye’de Çay Tarımının Başkenti: Rize’dir.

Türkiye’de Fındık Üretiminde Lider İl: Ordu’dur.

Türkiye’de İncir Üretiminde Lider İl: Aydın’dır.

Türkiye’de Kayısı Üretiminde Lider İl: Malatya’dır (aynı zamanda AB tescillidir).

Türkiye’de Rüzgar Enerjisi (RES) Kapasitesi En Yüksek İl: İzmir’dir.

Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) Tescilli İlk Ürünü: Antep Baklavası’dır.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden Tescil Alan İlk Peyniri: Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini ve Ezine Peyniri’dir (son yıllardaki peş peşe tesciller arasındadır).

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden Tescil Alan İlk Zeytinyağı: Milas Zeytinyağı’dır.

UZAY, BİLİM, TIP VE TEKNOLOJİ (KÜRESEL VE YEREL)

Artemis Projesi: NASA’nın insanlığı (ve ilk kadını) tekrar Ay’a götürme misyonudur.

Aziz Sancar: Hücrelerin hasar gören DNA’yı nasıl onardığını haritalandıran çalışmasıyla 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü alan Türk bilim insanıdır.

Cahit Arf: “Arf Sabiti”ni matematiğe kazandıran, 10 TL’lik banknotların arkasında portresi bulunan dünyaca ünlü Türk matematikçidir.

CRISPR-Cas9 Teknolojisi: Gen düzenleme (DNA makası) aracı olarak bilinen ve Nobel Kimya Ödülü kazandıran devrim niteliğindeki teknolojidir.

Dünyanın İlk Sıtma Aşısı: Mosquirix’tir (Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanmıştır).

Gazi Yaşargil: Dünya Nörolojik Cerrahlar Kongresi tarafından “Yüzyılın Beyin Cerrahı” unvanına layık görülen Türk doktordur.

Güneş Sistemi’nin En Büyük Gezegeni: Jüpiter’dir.

Güneş Sistemi’nin En Sıcak Gezegeni: Venüs’tür (sera etkisi nedeniyle Merkür’den daha sıcaktır).

Güneş’e En Yakın Gezegen: Merkür’dür.

Hulusi Behçet: Kendi adıyla anılan “Behçet Hastalığı”nı tanımlayan, kan damarlarının iltihaplanması üzerine uzmanlaşan Türk hekimdir.

İlk Kara Delik Fotoğrafı (EHT): Tarihte çekilen ilk kara delik fotoğrafı M87 (Messier 87) galaksisindedir; ikinci fotoğraf ise Samanyolu’nun merkezindeki Sagittarius A*’dır.

James Webb Uzay Teleskobu: Hubble’ın yerini alan ve evrenin en eski galaksilerini net fotoğraflayan NASA/ESA/CSA ortak teleskobudur.

Mavi Balina: Dünyanın bilinen en büyük hayvanıdır.

Nobel Ödülleri Dağıtım Yeri: Fizik, Kimya, Tıp, Edebiyat ve Ekonomi ödülleri Stockholm’de (İsveç); Barış Ödülü ise Oslo’da (Norveç) verilir.

Özlem Türeci ve Uğur Şahin: mRNA tabanlı ilk onaylanmış COVID-19 aşısını geliştiren, BioNTech’in kurucusu Türk asıllı bilim insanlarıdır.

Perseverance ve Ingenuity: NASA’nın Mars’a gönderdiği keşif aracı (Perseverance) ve onunla birlikte uçan ilk uzay helikopteridir (Ingenuity).

Plüton’un Gezegenlikten Çıkarılması: 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından “Cüce Gezegen” sınıfına dahil edilmiştir.

Rafflesia Arnoldii: Dünyanın en büyük çiçeğidir (kötü kokusu nedeniyle “Ceset çiçeği” olarak da bilinir).

SpaceX (Crew Dragon): Özel bir şirket olarak insanları ilk kez uzaya (ISS’ye) taşıyan araç kapsülüdür.

Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS): ABD, Rusya, Avrupa, Japonya ve Kanada uzay ajanslarının ortaklığıyla kurulan dev laboratuvardır.

TARİHSEL ÖNEM TAŞIYAN “İLKLER” VE ULUSLARARASI ANLAŞMALAR

Atatürk’ün “Benim Gazetem” Dediği Gazete: İrade-i Milliye’dir.

Avrupa Birliği’nden Ayrılan İlk ve Tek Ülke: İngiltere’dir (Brexit süreci ile 2020’de fiilen ayrılmıştır).

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Merkezi: Strazburg’dur (Fransa).

Birleşmiş Milletler (BM) Resmi Dilleri: İngilizce, Fransızca, Rusça, İspanyolca, Çince ve Arapça’dır.

BM Güvenlik Konseyi Daimi Üyeleri (Veto Hakkı): ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’dır.

İstiklal Marşı’nın Yayımlandığı İlk Dergi: Sebilürreşad’dır.

İstiklal Marşı’nın Yayımlandığı İlk Gazete: Hakimiyet-i Milliye’dir.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) Gözlemci Üye Olduğu Kurumlar: Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve İslam İşbirliği Teşkilatı’dır (İİT).

Osmanlı’da Çıkarılan İlk Özel Gazete: Tercüman-ı Ahval’dir (Şinasi ve Agah Efendi).

Osmanlı’da Çıkarılan İlk Resmi Gazete: Takvim-i Vekayi’dir.

Tarihte Bilinen İlk Yazılı Antlaşma: Kadeş Antlaşması’dır (Hititler ile Mısır arasında).

TBMM’yi Tanıyan İlk Avrupa (Batılı) Devleti: Sovyet Rusya’dır (Moskova Antlaşması).

TBMM’yi Tanıyan İlk İtilaf Devleti: Fransa’dır (Ankara Antlaşması).

TBMM’yi Tanıyan İlk Müslüman Devlet: Afganistan’dır (Dostluk Antlaşması).

Türk Tarihi ve Siyasetinde “İlkler” ile Antlaşmalar

Türk Tarihinde İlk Yazılı Eserler: Orhun Abideleri’dir (Göktürk Kitabeleri).

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Diyanet İşleri Başkanı: Rıfat Börekçi’dir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Genelkurmay Başkanı: Fevzi Çakmak’tır.

Türkiye’nin İlk Kadın Bakanı: Türkan Akyol’dur (Sağlık Bakanı).

Türkiye’nin İlk Kadın Başbakanı: Tansu Çiller’dir.

Türkiye’nin İlk Kadın Büyükelçisi: Filiz Dinçmen’dir.

Türkiye’nin İlk Kadın Doktoru: Safiye Ali’dir.

Türkiye’nin İlk Kadın Savaş Pilotu: Sabiha Gökçen’dir.

Türkiye’nin İlk Kadın Tiyatro Oyuncusu: Afife Jale’dir.

Türkiye’nin İlk Kadın Valisi: Lale Aytaman’dır (Muğla).

Türkiye’nin Otomobili (TOGG) Üretim Kampüsü Nerededir: Bursa’dadır (Gemlik).

COĞRAFİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI (TÜRKİYE VE DÜNYA)

Dünyanın En Büyük Adası: Grönland’dır.

Dünyanın En Büyük Lityum Rezervine Sahip Ülkesi: Bolivya’dır.

Dünyanın En Küçük Ülkesi: Vatikan’dır.

Dünyanın En Uzun Sıradağları: And Dağları’dır.

GAP Kapsamındaki İller: Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’tır.

Heyelan Olayının Türkiye’de En Çok Görüldüğü Mevsim: İlkbahardır (kar erimeleri nedeniyle).

Karstik Oluşumların (Mağara, Obruk, Düden) En Çok Görüldüğü Bölge: Akdeniz’dir.

Tarım, Hayvancılık ve Madencilik

Türkiye’de En Fazla Seracılık Yapılan Bölge: Akdeniz’dir.

Türkiye’de En Fazla Sınır Kapısına Sahip İl: Edirne’dir.

Türkiye’de İpek Böcekçiliğinde Lider İl: Diyarbakır’dır.

Türkiye’de Sığır Sayısında Lider İl: Konya’dır.

Türkiye’de Tektonik Göllerin En Fazla Olduğu Bölge: Marmara ve Göller Yöresi’dir.

Türkiye’de Tiftik Keçisi Yetiştiriciliğinde Lider İl: Ankara’dır.

Türkiye’nin En Büyük Alüminyum (Boksit) Tesisleri: Seydişehir’dir (Konya).

Türkiye’nin En Doğusu ile En Batısı Arasındaki Zaman Farkı: 76 dakikadır.

Türkiye’nin En Kısa Kara Sınırı Olan Komşusu: Nahçıvan’dır (Azerbaycan).

Türkiye’nin En Uzun Kara Sınırı Olan Komşusu: Suriye’dir.

Türkiye’nin Tek Fosfat Çıkarılan ve İşlenen Yeri: Mazıdağı’dır (Mardin).

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) İlleri: Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat’tır.

ZBK Kapsamındaki İller (Kalkınma Projesi): Zonguldak, Bartın ve Karabük’tür.

TARİH, ATATÜRK DÖNEMİ VE İNKILAPLAR

Atatürk’ün “Yarım Kalan Bir Projem” Dediği, Sonradan Kurulan Kurum: Türkkuşu’dur.

Atatürk’ün Katıldığı Son Askeri Tatbikat: Trakya Manevraları’dır.

Balkan Antantı Üyesi Ülkeler: Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya’dır.

Cumhuriyetin İlanından Sonra Kurulan İlk Muhalefet Partisi: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır.

Düzenli Ordunun İlk Askeri Başarısı: I. İnönü Muharebesi’dir.

Harf İnkılabının Yapıldığı Yıl: 1928’dir.

İstiklal Madalyası Alan İlk Yerimiz: İnebolu’dur.

İstiklal Madalyası Alan Son İlimiz (2016): Şanlıurfa’dır.

İstiklal Marşı’nın Günümüzdeki Bestecisi: Osman Zeki Üngör’dür.

Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkının Verilme Sırası: Belediye (1930), Muhtar (1933) ve Vekil (1934) şeklindedir.

Medeni Kanun’un Kabulü İle Türkiye’nin Örnek Aldığı Ülke: İsviçre’dir.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin İmzalandığı Yıl: 1936’dır.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Nüfusa Kayıtlı Olduğu İl: Gaziantep’tir.

Mustafa Kemal’e “Gazi” Unvanı ve “Mareşal” Rütbesi Verilen Savaş: Sakarya Meydan Muharebesi’dir.

Sadabat Paktı Üyesi Ülkeler: Türkiye, İran, Irak ve Afganistan’dır.

Sevr Antlaşması’nı İmzalayan Ancak TBMM Tarafından Vatan Haini İlan Edilen Kurul: Saltanat Şurası’dır.

Soyadı Kanunu’nun Kabul Edildiği Yıl: 1934’ledir.

TBMM’nin Çıkardığı İlk Kanun: Ağnam vergisinin artırılmasıdır.

Temsil Heyeti’nin İlk Siyasi Başarısı: Damat Ferit Paşa hükümetinin istifa etmesidir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Özel Bankası: İş Bankası’dır.

Uluslararası Kurumlar ve Kritik Görevler

Dünya Bankası (World Bank) Başkanı: Ajay Banga’dır.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı: Christine Lagarde’dır.

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) Merkezi: Cenevre’dir.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı: Kristalina Georgieva’dır.

Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Genel Direktörü: Ngozi Okonjo-Iweala’dır.

Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Merkezi: Roma’dır.

Avrupa Birliği’nin En Son Üyesi Olan Ülke: Hırvatistan’dır (Brexit sonrası 27 üye kalmış, Hırvatistan son girendir).

Euro Bölgesi’ne En Son Katılan Ülke (2023): Hırvatistan’dır.

Avrupa Parlamentosu’nun Bulunduğu Şehirler: Strazburg ve Brüksel’dir.

Türkiye’nin Kurucu Üyesi Olduğu 8 İslam Ülkesini Kapsayan Örgüt: D-8’dir.

SANAT, EDEBİYAT VE ARKEOLOJİ

“Kaplumbağa Terbiyecisi” ve “Silah Tacirleri” Tablolarının Ressamı: Osman Hamdi Bey’dir.

2025 Yılı BRICS Dönem Başkanı: Brezilya’dır.

Ani Harabeleri’nin Bulunduğu İlimiz: Kars’tır.

Arslantepe Höyüğü’nün Bulunduğu İlimiz: Malatya’dır.

Çatalhöyük’ün Bulunduğu İlimiz: Konya’dır.

Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) Geleneksel Toplanma Yeri: Davos’tur (İsviçre).

Dünyanın En Büyük Parçacık Fiziği Laboratuvarı: CERN’dir (İsviçre/Fransa sınırı).

Dünyanın En Uzun Asma Köprüsü: 1915 Çanakkale Köprüsü’dür.

G20’ye En Son Tam Üye Olarak Kabul Edilen Birlik: Afrika Birliği’dir.

G7 Ülkeleri: ABD, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Kanada ve Japonya’dır.

Göbeklitepe’nin Bulunduğu İlimiz: Şanlıurfa’dır.

İstanbul’un Fethinin Simgesi Olup 2020’de Tekrar Cami Olan Eser: Ayasofya-i Kebir Câmi-i Şerifi’dir.

İstiklal Marşı Yarışmasını Düzenleyen Kurum: Maarif Vekaleti’dir (Milli Eğitim Bakanlığı).

İstiklal Marşı’nın İthaf Edildiği Yer: Kahraman Türk Ordusu’dur.

Jüpiter’in Buzlu Uydularını İnceleyecek Olan Avrupa Uzay Aracı: JUICE’tur.

Mehmet Akif Ersoy’un İstiklal Marşı’nı Yazdığı Yer: Taceddin Dergahı’dır.

Mimar Sinan’ın “Çıraklık Eserim” Dediği Camii: Şehzade Camii’dir.

Mimar Sinan’ın “Kalfalık Eserim” Dediği Camii: Süleymaniye Camii’dir.

Mimar Sinan’ın “Ustalık Eserim” Dediği Camii: Selimiye Camii’dir.

Nemrut Dağı Milli Parkı’nın Bulunduğu İlimiz: Adıyaman’dır.

Savunma, Teknoloji ve Küresel Olaylar

Truva Antik Kenti’nin Bulunduğu İlimiz: Çanakkale’dir.

Türk Devletleri Teşkilatı’nın Gözlemci Üyeleri: Macaristan, KKTC ve Türkmenistan’dır.

Türkiye’nin Denize Dolgu Yapılarak İnşa Edilen İkinci Havalimanı: Rize-Artvin Havalimanı’dır.

Türkiye’nin Denize Dolgu Yapılarak İnşa Edilen İlk Havalimanı: Ordu-Giresun Havalimanı’dır.

Türkiye’nin Denizlerdeki Haklarını Koruma Doktrini: Mavi Vatan’dır.

Türkiye’nin İlk Kadın Ressamlarından Biri: Mihri Müşfik Hanım’dır.

Türkiye’nin Milli Hava Savunma Sistemi Ailesi: Siper (Uzun), Hisar (Orta) ve Sungur’dur (Kısa).

Türkiye’nin Siber Güvenlik Tatbikatının Adı: Yıldız’dır.

Türkiye’nin Uzaydaki Aktif Haberleşme Uyduları: Türksat 3A, 4A, 4B, 5A, 5B ve 6A’dır.

UNESCO Listesindeki “Divriği Ulu Camii”ni Yaptıran Beylik: Mengücekliler’dir.

TEMEL YURTTAŞLIK VE ANAYASA (ÖSYM’NİN KLASİKLERİ)

Anayasa Mahkemesi Üye Sayısı: 15’tir.

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Görev Süresi: 12 yıldır.

Atatürk İlkeleri’nin Anayasaya Girdiği Yıl: 1937’dir.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimini Yapan Kurum: Anayasa Mahkemesi’dir.

Devletin Dininin İslam Olduğu Maddesinin Anayasadan Çıkarıldığı Yıl: 1928’dir.

HSK (Hakimler ve Savcilar Kurulu) Üye Sayısı: 13’tür.

Kamu Denetçiliği Kurumu Kime Bağlıdır: TBMM Başkanlığı’na bağlıdır.

MGK Olağan Olarak Kaç Ayda Bir Toplanır: 2 ayda bir toplanır.

Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) Başkanı: Cumhurbaşkanı’dır.

OHAL Cumhurbaşkanı Tarafından En Fazla Ne Kadar Süreyle İlan Edilebilir: 6 aya kadar ilan edilebilir.

Siyasi Partilere Üye Olma Yaşı: 18’dir.

Sosyal Devlet İlkesinin İlk Kez Anayasaya Girmesi: 1961 Anayasası’dır.

TBMM’nin Bilgi Edinme Yolları: Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Meclis Soruşturması ve Genel Görüşme’dir (Gensoru 2017’de kalkmıştır).

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlandırılması Ne İle Yapılabilir: Yalnızca kanun ile yapılabilir.

Türkiye’de İlk Anayasa: 1876 Kanun-i Esasi’dir.

Türkiye’de Seçim Barajı Yüzde Kaçtır: %7’dir (2022 değişikliği ile %10’dan düşürülmüştür).

Türkiye’de Yerel Seçimler Kaç Yılda Bir Yapılır: 5 yılda bir yapılır.

Vali ve Kaymakam Atamaları Kimin Onayı ile Gerçekleşir: Cumhurbaşkanı’nın onayıyla gerçekleşir.

Yeni Türk Devleti’nin İlk Anayasa’sı: 1921 Teşkilat-ı Esasiye’dir.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Üye Sayısı: 7 asıl ve 4 yedek olmak üzere toplam 11 üyedir.

ULUSLARARASI ÖRGÜTLER VE MERKEZLERİ

Arap Birliği Merkezi: Kahire’dir (Mısır).

G20’nin Merkezi Nerededir: G20’nin resmi bir merkezi veya daimi bir sekreteryası yoktur; dönem başkanı ülke sekreteryayı yürütür.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Merkezi: Cidde’dir (Suudi Arabistan).

İslam Kalkınma Bankası Merkezi: Cidde’dir.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) Merkezi: İstanbul’dur.

OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) Merkezi: Paris’tir.

OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) Merkezi: Viyana’dır (Avusturya – Not: Avusturya kendisi petrol ihraç eden bir ülke olmamasına rağmen merkezdir).

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Merkezi: Pekin’dir (Çin).

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Merkezi: İstanbul’dur.

TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı) Merkezi: Ankara’dır.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Merkezi: Cenevre’dedir.

Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Merkezi: Cenevre’dedir.

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Merkezi: Montreal’dir (Kanada).

UNESCO Merkezi: Paris’tir.

UNICEF (BM Çocuk Fonu) Merkezi: New York’tadır.

TÜRK İSLAM KÜLTÜR TARİHİ, LAKAPLAR VE ESERLER

“Muallim-i Evvel” (Birinci Öğretmen) Olarak Bilinen Düşünür: Aristoteles’tir.

“Muallim-i Sani” (İkinci Öğretmen) Olarak Bilinen İslam Filozofu: Farabi’dir.

“Muallim-i Sâlis” (Üçüncü Öğretmen) Olarak Bilinen Osmanlı Âlimi ve Filozofu: İbn Miskeveyh’tir.

Batı’da “Avicenna” Olarak Bilinen Tıp Bilgini: İbn-i Sina’dır (En ünlü eseri: El Kanun fi’t Tıb).

Batı’da “Averroes” Olarak Bilinen Filozof: İbn Rüşd’dür.

“Hüccetü’l İslam” Lakaplı Düşünür: Gazali’dir.

Divanü Lügati’t-Türk’ün Yazarı: Kaşgarlı Mahmud’dur.

Kutadgu Bilig’in (Mutluluk Veren Bilgi) Yazarı: Yusuf Has Hacib’dir.

Divan-ı Hikmet’in Yazarı: Hoca Ahmet Yesevi’dir.

Atabetü’l Hakayık’ın Yazarı: Edip Ahmet Yükneki’dir.

Seyahatname Adlı Eserin Yazarı: Evliya Çelebi’dir.

Kitab-ı Bahriye’nin Yazarı ve Ünlü Türk Denizcisi: Piri Reis’tir.

Miratü’l Memalik (Memleketlerin Aynası) Eserinin Yazarı: Seydi Ali Reis’tir.

“Minyatür” Sanatıyla Uğraşanlara Verilen İsim: Nakkaş’tır.

“Ebru” Sanatının Temel Malzemeleri: Kitre (suyu yoğunlaştırmak için), öd ve fırçadır (gül dalı ve at kılından yapılır).

“Hüsn-i Hat” (Güzel Yazı) Yazan Ustalara Verilen İsim: Hattat’tır.

Türkiye Coğrafyası: Dağlar, Geçitler ve Oluşumlar

Türkiye’de Demiryolu Ulaşımı Olmayan Kıyı Bölgemiz: Doğu Karadeniz Bölümü’dür.

Antalya’yı Göller Yöresi’ne Bağlayan Geçit: Çubuk Geçidi’dir.

Silifke’yi İç Anadolu’ya Bağlayan Geçit: Sertavul Geçidi’dir.

Çukurova’yı İç Anadolu’ya Bağlayan Geçit: Gülek Boğazı’dır.

İskenderun’u Antakya’ya Bağlayan Geçit: Belen Geçidi’dir.

Doğu Karadeniz’i Doğu Anadolu’ya Bağlayan Kritik Geçitler: Zigana (Kalkanlı) ve Kop Geçidi’dir.

Türkiye’nin En Yüksek Dağı: Ağrı Dağı’dır (5137 m).

İç Anadolu’nun En Yüksek Dağı: Erciyes Dağı’dır.

Marmara Bölgesi’nin En Yüksek Dağı: Uludağ’dır (Tarihteki eski adı: Keşiş Dağı).

Ege Bölgesi’nin En Yüksek Dağı: Honaz Dağı’dır (Denizli).

Türkiye’de Buzulların Etki Alanının En Geniş Olduğu Bölge: Doğu Anadolu’dur.

Kapıdağ Yarımadası Oluşum Bakımından Nedir: Tombolo (Saplı Ada).

Sinop İnceburun Oluşum Bakımından Nedir: Tombolo’dur.

Fethiye Ölüdeniz Oluşum Bakımından Nedir: Lagün (Kıyı set gölü).

Büyükçekmece ve Küçükçekmece Gölleri Oluşumu: Lagün’dür.

İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının Oluşum Tipi: Ria kıyı tipidir.

Türkiye’de Fiyort ve Skayr Kıyı Tipi Görülmeme Sebebi: Matematik (Mutlak) Konumdur (kuşak itibarıyla buzulların deniz seviyesine inmemesi).

Türkiye’de Orman Yangını Riskinin En Yüksek Olduğu Bölge: Akdeniz’dir (yaz kuraklığı ve kızılçam ormanları nedeniyle).

Türkiye’nin Karstik Ovaları (Polye): Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı (TAKKE şifresiyle bilinir).

Türkiye’de İklim Çeşitliliğinin En Fazla Olduğu Bölge: Marmara Bölgesi’dir (geçiş bölgesi olmasından ötürü).

VATANDAŞLIK: İDARE HUKUKU VE YÖNETİM

İdarenin Bütünlüğü İlkesini Sağlayan Araçlar: Hiyerarşi (Aynı tüzel kişilik içinde) ve İdari Vesayet’tir (Farklı tüzel kişilikler arasında).

Merkezi Yönetimin Başkent Teşkilatı: Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar’dır.

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar: Danıştay, Sayıştay ve Milli Güvenlik Kurulu’dur.

Mahalli İdareler (Yerel Yönetimler): İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy’dür.

Belediye Kurulabilmesi İçin Gereken Asgari Nüfus: 5.000’dir.

Büyükşehir Belediyesi Kurulabilmesi İçin Gereken Asgari Nüfus: 750.000’dir.

Köy Kurulabilmesi İçin Gereken Nüfus Aralığı: 150 ile 2.000 arasıdır.

Devlet Memurlarına Verilen Disiplin Cezaları: Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme, Kademe İlerlemesinin Durdurulması ve Devlet Memurluğundan Çıkarma’dır (Sürgün veya açığa alma bir disiplin cezası değildir).

Siyasi Partilerin Mali Denetimini Yapan Kurum: Anayasa Mahkemesi’dir (Bu denetimi yaparken Sayıştay’dan yardım alır).

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması Durumunda Yenisi Seçilene Kadar Kim vekalet eder: Cumhurbaşkanı yardımcısı.

TBMM’de Kanun Teklif Etmeye Yetkili Kişiler: Milletvekilleridir.

Bir Kanunun Yürürlüğe Girme Tarihi Metinde Belirtilmemişse Ne Zamandır: Resmî Gazetede yayımlandığı gündür.

Seçim Kanunlarında Yapılan Değişiklikler Ne Kadar Süreyle Uygulanamaz: Yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanamaz.364. Türk Vatandaşlığının İspatı: Resmi bir evrak olmak zorunda değildir, her türlü delille ispatlanabilir (Ancak nüfus cüzdanı, pasaport vb. resmi kayıtlar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir).

Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığı Kimin Tarafından Temsil Edilir: TBMM’nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

TARİHİ KURUMLAR, OLAYLAR VE “İLKLER”

AFAD Hangi Kuruma Bağlıdır: İçişleri Bakanlığı.

Anadolu Ajansı’nın Kurucuları: Yunus Nadi ve Halide Edip Adıvar’dır (Milli Mücadele’nin sesini duyurmak için Atatürk’ün talimatıyla kuruldu).

Anadolu Selçuklu Devleti’nin En Parlak Dönemi: Alaeddin Keykubat Dönemi.

Anadolu’da Kurulan İlk Türk Beyliği: Saltuklular’dır (Erzurum ve çevresi).

Cengiz Han’a İtaat Eden İlk Müslüman Türk Boyu: Karluklar’dır (Karahanlıların da kurucu unsurudur).

Cengiz Han’a İtaat Eden İlk Türk Boyu: Kırgızlar.

Darülaceze (Düşkünler Evi) Kimin Döneminde Açıldı: II. Abdülhamid.

Darüşşafaka’nın Kuruluş Amacı: Yetim ve öksüz çocukların eğitimini sağlamak.

Dünyanın İlk Metrosu Nerede Açılmıştır: Londra’da açılmıştır.

Güneş Enerjisi Potansiyeli En Düşük Bölgemiz: Karadeniz’dir (bulutluluk oranının en yüksek olduğu bölge).

Güneş Enerjisinden Elektrik Üretimi Potansiyeli En Yüksek Bölgemiz: Güneydoğu Anadolu’dur (bulutluluk oranının en az olduğu bölge).

Hicaz Bölgesine (Mekke ve Medine’ye) Egemen Olan İlk Türk-İslam Devleti: Akşitler’dir (İhşidiler).

Hilal-i Ahdar Cemiyeti’nin Günümüzdeki Adı: Yeşilay.

Hilal-i Ahmer Cemiyeti’nin Günümüzdeki Adı: Türk Kızılayı.

İlk Denizci Türk Beyliği: Çaka Beyliği’dir (İzmir).

İlk Osmanlı Madeni Parası: Akçe’dir (Osman Bey dönemi / bakır para).

İslamiyet’i Kabul Eden İlk Türk Devleti: İtil (Volga) Bulgarları.

Malazgirt Savaşı’nda Taraf Değiştirerek Selçuklu Saflarına Geçen Türk Boyları: Peçenekler ve Uzlar’dır (Oğuzlar).

Orta Asya’da İslamiyet’i Kabul Eden İlk Türk Devleti: Karahanlılar.

Osmanlı Devleti’nde İlk Kağıt Para: Kaime (Abdülmecit dönemi).

Osmanlı’nın İlk Düzenli Ordusu: Yaya ve Müsellem’dir (Orhan Bey dönemi).

Siyah Altın Olarak da Bilinen ve Zonguldak ile Özdeşleşmiş Enerji Kaynağı: Taş Kömürü.

TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı) Hangi Bakanlığa Bağlıdır: Kültür ve Turizm Bakanlığı.

Türkiye’de En Çok Göç Alan Bölge: Marmara Bölgesi.

Türkiye’de En Çok Göç Veren Bölge: Karadeniz Bölgesi.

Türkiye’nin Diğer Milli Sondaj Gemileri: Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han’dır.

Türkiye’nin İlk Metrosu (Tünel): İstanbul’dadır (Karaköy-Beyoğlu arası / 1875).

Türkiye’nin İlk Milli Parkı: Yozgat Çamlığı.

Türkiye’nin İlk Tabiatı Koruma Alanı: Hacıosman Ormanı’dır (Samsun).

Türkiye’nin İlk Yerli Üretim Sondaj Gemisi: Fatih’tir.

Türkiye’nin Sismik Araştırma Gemileri: Barbaros Hayreddin Paşa ve MTA Oruç Reis’tir.

Türklerde İlk Düzenli Ordu (Onluk Sistem): Mete Han’dır (Asya Hun Devleti).

BÖLÜM 1: ULUSLARARASI TEŞKİLATLAR, ZİRVELER VE BAŞKANLIKLAR

1.  2026 NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi hangi ülkede ve şehirde düzenlenmektedir? Cevap: Türkiye / Ankara
2.  2025 G20 Zirvesi dönem başkanlığını hangi ülke üstlenmiştir? Cevap: Güney Afrika
3.  2025 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP30) nerede düzenlenecektir? Cevap: Brezilya (Belém)
4.  2024 BRICS Zirvesi hangi ülkede yapılmıştır? Cevap: Rusya (Kazan)
5.  2026 Avrupa Birliği dönem başkanlıklarını sırasıyla hangi ülkeler üstlenecektir? Cevap: Kıbrıs Rum Kesimi ve İrlanda
6.  EXPO 2025 hangi şehirde düzenlenmektedir? Cevap: Osaka, Japonya
7.  Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) her yıl düzenlendiği meşhur Davos kasabası hangi ülkededir? Cevap: İsviçre
8.  Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) merkezi nerededir? Cevap: Viyana, Avusturya
9.  2025 Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesine hangi ülke ev sahipliği yapmaktadır? Cevap: Çin (Qingdao)
10.  Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) merkezi neresidir? Cevap: Lahey, Hollanda

BÖLÜM 2: KÜLTÜR BAŞKENTLERİ, TÜRK DÜNYASI VE ÖNEMLİ YILLAR

1.  2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti neresi seçilmiştir? Cevap: Andican, Özbekistan
2.  2025 Türk Dünyası Kültür Başkenti neresi olmuştur? Cevap: Aktau, Kazakistan
3.  2025 Avrupa Kültür Başkentleri hangi şehirler olarak belirlenmiştir? Cevap: Chemnitz (Almanya) ve Nova Gorica (Slovenya)
4.  2026 Avrupa Gençlik Başkenti neresi seçilmiştir? Cevap: Tromsø, Norveç
5.  Birleşmiş Milletler (BM) 2025 yılını küresel çapta ne yılı ilan etmiştir? Cevap: Uluslararası Kuantum Bilimi ve Teknolojisi Yılı (Ayrıca Uluslararası Kooperatifler Yılı)
6.  TÜRKSOY, 2024 yılını ne yılı ilan etmiştir? Cevap: Mahtumkulu Firaki Yılı
7.  İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) 2025 İslam Dünyası Turizm Başkenti neresidir? Cevap: Dakar, Senegal
8.  Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne 2023 yılında eklenen ve Ankara’da bulunan antik kenti hangisidir? Cevap: Gordion Antik Kenti (ve Anadolu’nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri)
9.  UNESCO tarafından “Dünya Kitap Başkenti” olarak 2025 yılı için seçilen şehir neresidir? Cevap: Rio de Janeiro, Brezilya
10.  Birleşmiş Milletler’e (BM) resmi olarak katılan en son (193.) ülke hangisidir? Cevap: Güney Sudan

BÖLÜM 3: SPOR, KÜLTÜR VE SANAT GELİŞMELERİ

•  2026 Kış Olimpiyatları hangi ülke ve şehirlerde düzenlenecektir? Cevap: İtalya (Milano ve Cortina d’Ampezzo)
•  2026 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak 3 ülke hangileridir? Cevap: ABD, Kanada, Meksika
•  2024 Yaz Olimpiyatları nerede düzenlenmiştir? Cevap: Paris, Fransa
•  2024 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda (EURO 2024) şampiyonluk kupasını kaldıran ülke hangisidir? Cevap:İspanya
•  2025 UEFA Şampiyonlar Ligi final maçına ev sahipliği yapacak olan stadyum hangisidir? Cevap: Allianz Arena (Münih, Almanya)
•  96. Akademi Ödülleri’nde (Oscar) “En İyi Film” ve “En İyi Yönetmen” dahil 7 ödül kazanan yapım hangisidir? Cevap: Oppenheimer
•  2024 yılında “Oppenheimer” filmiyle En İyi Erkek Oyuncu Oscar ödülünü kazanan aktör kimdir? Cevap:Cillian Murphy
•  2024 Eurovision Şarkı Yarışması’nı kazanan ülke hangisidir? Cevap: İsviçre
•  2023 Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Norveçli yazar kimdir? Cevap: Jon Fosse
•  2024 yılında “Kim Milyoner Olmak İster?” yarışmasında 5 Milyon TL’lik soruyu doğru cevaplayarak tarihe geçen yarışmacı kimdir? Cevap: Berk Göktaş

BÖLÜM 4: SAVUNMA SANAYİİ, UZAY VE TEKNOLOJİ

• Türkiye’nin uzaya giden ilk astronotu kimdir? Cevap: Alper Gezeravcı
•  Türkiye’nin uzaya giden ikinci astronotu kimdir ve uçuşun amacı nedir? Cevap: Tuva Cihangir Atasever (Yörünge altı araştırma uçuşu)
•  2024 yılında başarıyla fırlatılan Türkiye’nin ilk yerli ve milli yüksek teknoloji haberleşme uydusunun adı nedir? Cevap: Türksat 6A
•  Türkiye’nin ilk milli ve yerli denizaltısının adı nedir? Cevap: TCG Piri Reis
•  Türkiye’nin insansız ilk savaş uçağının adı nedir? Cevap: Bayraktar Kızılelma
•  Cumhuriyet tarihinin ilk yerli ve milli yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusunun adı nedir? Cevap: İMECE
•  “Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.”nin havacılık alanında dünyada ses getiren projeler üreten kurumunun kısa adı nedir? Cevap: TUSAŞ
•  Dünyanın ilk yapay zeka destekli sanal hastanesi “HospitAI” projesini duyurarak teknolojiyi sağlığa entegre eden ülke hangisidir? Cevap: Çin
•  Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali olan TEKNOFEST, 2024 yılında hangi ilimizde düzenlenmiştir? Cevap: Adana
•  “Kırmızı Bülten” ile aranan şahısların yakalanması için uluslararası çapta faaliyet gösteren polis teşkilatının adı nedir? Cevap: INTERPOL

BÖLÜM 5: TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN GENEL KÜLTÜR

•  Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise 5. yüksek barajı olan ve Artvin’de bulunan baraj hangisidir? Cevap: Yusufeli Barajı
•  İstiklal Marşı’nın yazıldığı Tacettin Dergahı hangi ilimizdedir? Cevap: Ankara
•  2024 yılında aramızdan ayrılan, “Schrödinger’in Kedisi” ve “Kabus” gibi eserleriyle tanınan usta Türk yazar ve düşünür kimdir? Cevap: Alev Alatlı
•  “Güneşin doğuşunun ve batışının en güzel izlendiği yer” olarak bilinen, devasa heykellerin bulunduğu Nemrut Dağı Milli Parkı hangi ilimizdedir? Cevap: Adıyaman
•  Dünyanın yedi harikasından biri kabul edilen “Halikarnas Mozolesi”nin kalıntıları hangi ilimizde bulunmaktadır? Cevap: Muğla (Bodrum)
•  Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) hukuki olarak hangi kuruma bağlı olarak faaliyet gösterir? Cevap: Avrupa Konseyi
•  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) 1983 yılında bağımsızlığını ilan eden kurucu Cumhurbaşkanı kimdir? Cevap: Rauf Denktaş
•  Avrupa Birliği’nin ortak para birimi olan Euro’yu (Avro) kullanmayan ancak AB üyesi olan İskandinav ülkesi hangisidir? Cevap: İsveç
•  2024 yılında Avrupa’nın Schengen bölgesine vizesiz seyahat hakkı kazanan Balkan ülkesi hangisidir? Cevap: Kosova
•  Topraklarımızın “Çatı Katı” olarak adlandırılan, Türkiye’nin en yüksek rakımlı gölü hangisidir? Cevap: Balık Gölü (Ağrı-Iğdır sınırı)

BÖLÜM 6: TARİH, SİYASET VE ÖNEMLİ ŞAHSİYETLER

•  İstiklal Madalyası alan ilk yerimiz neresidir? Cevap: İnebolu (Kastamonu)
•  Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Başbakanı kimdir? Cevap: İsmet İnönü
•  Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Diyanet İşleri Başkanı kimdir? Cevap: Mehmet Rıfat Börekçi
•  “Asya’nın Kandili” olarak bilinen ve Farabi’ye verilen unvan nedir? Cevap: Muallim-i Sani (İkinci Öğretmen)
•  Divanü Lügati’t-Türk adlı eserin yazarı kimdir? Cevap: Kaşgarlı Mahmud
•  Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir? Cevap: Yusuf Has Hacib
•  Osmanlı Devleti’nde ilk matbaayı kuran kişi kimdir? Cevap: İbrahim Müteferrika
•  “Mukaddime” adlı eseriyle tanınan ünlü sosyolog ve tarihçi kimdir? Cevap: İbn-i Haldun
•  “Kanunların Ruhu Üzerine” adlı eserin sahibi Fransız düşünür kimdir? Cevap: Montesquieu
•  Mustafa Kemal Atatürk’ün “Benim Gazetem” dediği gazete hangisidir? Cevap: İrade-i Milliye
•  Türk Tarih Kurumu’nun ilk başkanı kimdir? Cevap: Tevfik Bıyıklıoğlu
•  Türk Dil Kurumu’nun ilk başkanı kimdir? Cevap: Samih Rifat
•  Hatay’ın anavatana katıldığı tarih nedir? Cevap: 1939
•  Birleşmiş Milletler fikrini ilk kez ortaya atan düşünür kimdir? Cevap: Farabi
•  Türkiye’nin ilk kadın bakanı kimdir? Cevap: Türkân Akyol
•  Türkiye’nin ilk kadın başbakanı kimdir? Cevap: Tansu Çiller
•  “Minyatür” sanatıyla uğraşanlara Osmanlı’da ne ad verilirdi? Cevap: Nakkaş
•  Osmanlı’da ilk resim sergisini açan ressam kimdir? Cevap: Şeker Ahmet Paşa
•  Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunun ünlü ressamı kimdir? Cevap: Osman Hamdi Bey
•  İstiklal Marşı’nın ilk bestecisi kimdir? Cevap: Ali Rıfat Çağatay
•  İstiklal Marşı’nın günümüzdeki bestecisi kimdir? Cevap: Osman Zeki Üngör
•  Türkiye’nin ilk kadın tiyatro oyuncusu kimdir? Cevap: Afife Jale
•  “Devlet” adlı eseriyle bilinen Antik Yunan filozofu kimdir? Cevap: Platon (Eflatun)
•  Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) Türkiye kaç yılında üye olmuştur? Cevap: 1952
•  1983 yılında kurulan KKTC’nin ilk başbakanı kimdir? Cevap: Mustafa Çağatay
•  Kıbrıs Barış Harekatı’nın yapıldığı yıl hangisidir? Cevap: 1974
•  “Doğu’nun ve Batı’nın Sultanı” unvanını alan Selçuklu hükümdarı kimdir? Cevap: Tuğrul Bey
•  “Sultan-ı İklim-i Rum” unvanı kime verilmiştir? Cevap: Yıldırım Bayezid
•  Kudüs’ü Haçlılardan geri alan ünlü İslam komutanı kimdir? Cevap: Selahaddin Eyyubi
•  Türkiye’de çok partili hayata kesintisiz geçiş kaç yılında olmuştur? Cevap: 1946

BÖLÜM 7: TÜRKİYE VE DÜNYA COĞRAFYASI

•  Türkiye’nin en uzun nehri hangisidir? Cevap: Kızılırmak
•  Sınırlarımız içinden doğup Basra Körfezi’ne dökülen nehrimiz hangisidir? Cevap: Fırat (ve Dicle)
•  Türkiye’nin en büyük gölü hangisidir? Cevap: Van Gölü
•  Türkiye’nin en büyük tatlı su gölü hangisidir? Cevap: Beyşehir Gölü
•  Ege Bölgesi’nin en yüksek dağı hangisidir? Cevap: Honaz Dağı
•  Türkiye’nin en doğusu ile en batısı arasındaki zaman farkı kaç dakikadır? Cevap: 76 dakika
•  Dünyanın en derin gölü hangisidir? Cevap: Baykal Gölü (Rusya)
•  Dünyanın en uzun nehri hangisidir? Cevap: Nil Nehri
•  Türkiye’nin komşuları arasında en uzun kara sınırına sahip olduğu ülke hangisidir? Cevap: Suriye
•  Türkiye’nin en kısa kara sınırına sahip olduğu ülke hangisidir? Cevap: Nahçıvan (Azerbaycan)
•  Peri Bacaları ile ünlü Kapadokya bölgesi ağırlıklı olarak hangi ilimizdedir? Cevap: Nevşehir
•  Travertenleriyle ünlü Pamukkale hangi ilimizdedir? Cevap: Denizli
•  Ihlara Vadisi hangi ilimizin sınırları içerisindedir? Cevap: Aksaray
•  Türkiye’nin tek karstik gölü (büyük çaplı) hangisidir? Cevap: Salda Gölü (Burdur)
•  “Türkiye’nin Maldivleri” olarak adlandırılan göl hangisidir? Cevap: Salda Gölü
•  Dünyanın en büyük adası neresidir? Cevap: Grönland
•  Dünyanın en yüksek şelalesi hangisidir? Cevap: Angel Şelalesi (Venezuela)
•  Avrupa’nın en uzun nehri hangisidir? Cevap: İdil (Volga) Nehri
•  Türkiye’de orman varlığı oranının en yüksek olduğu bölge hangisidir? Cevap: Karadeniz Bölgesi
•  “Yedi Göller” Milli Parkı hangi ilimizdedir? Cevap: Bolu
•  Karstik arazinin en yaygın olduğu coğrafi bölgemiz hangisidir? Cevap: Akdeniz Bölgesi
•  Türkiye’de rüzgar enerjisinden ilk elektrik üretilen yer neresidir? Cevap: Alaçatı (İzmir)
•  Jeotermal enerjiden elektrik üreten ilk santralimiz nerededir? Cevap: Sarayköy (Denizli)
•  Dünyanın en kurak çölü hangisidir? Cevap: Atacama Çölü (Şili)
•  Afrika kıtasının en yüksek noktası neresidir? Cevap: Kilimanjaro Dağı
•  Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki ilk eseri hangisidir? Cevap: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas)
•  Göbeklitepe arkeolojik alanı hangi ilimizdedir? Cevap: Şanlıurfa
•  “Zeugma Mozaik Müzesi” hangi ilimizdedir? Cevap: Gaziantep
•  Kaz Dağları Milli Parkı ağırlıklı olarak hangi ilimizdedir? Cevap: Balıkesir
•  Dünyanın en küçük ülkesi neresidir? Cevap: Vatikan

BÖLÜM 8: VATANDAŞLIK, HUKUK VE ULUSLARARASI KURUMLAR

1.  1982 Anayasası’na göre yasama yetkisi kime aittir? Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)
2.  TBMM’nin üye tamsayısı kaçtır? Cevap: 600
3.  Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kaç yaşını doldurmuş olmak gerekir? Cevap: 40
4.  Milletvekili seçilebilme yaşı kaçtır? Cevap: 18
5.  Türkiye’de Anayasa Mahkemesi üye sayısı kaçtır? Cevap: 15
6.  Yargıtay üyelerini kim seçer? Cevap: Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)
7.  Danıştay üyelerinin dörtte birini kim seçer? Cevap: Cumhurbaşkanı
8.  Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) başkanı kimdir? Cevap: Adalet Bakanı
9.  Siyasi partilerin mali denetimini kim yapar? Cevap: Anayasa Mahkemesi (Sayıştay yardımıyla)
10.  Türkiye’nin idari yapısında “İl Özel İdaresi”nin başı kimdir? Cevap: Vali
11.  Köy idaresinin başı kimdir? Cevap: Muhtar
12.  Temel hak ve hürriyetler ancak ne ile sınırlanabilir? Cevap: Kanun
13.  Dilekçe hakkı hangi anayasa değişikliği ile yabancılara da tanınmıştır? Cevap: 2001 Değişikliği
14.  Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) kime bağlıdır? Cevap: TBMM Başkanlığına
15.  Seçimlerin genel yönetim ve denetimi hangi kuruma aittir? Cevap: Yüksek Seçim Kurulu (YSK)
16.  Türk hukuk sisteminde normlar hiyerarşisinin en üstünde ne yer alır? Cevap: Anayasa
17.  Birleşmiş Milletler’in ana yargı organı hangisidir? Cevap: Uluslararası Adalet Divanı
18.  Avrupa Konseyi’nin merkezi nerededir? Cevap: Strazburg (Fransa)
19.  NATO’nun merkezi nerededir? Cevap: Brüksel (Belçika)
20.  Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) merkezi nerededir? Cevap: Cenevre (İsviçre)
21.  Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) merkezi neresidir? Cevap: Washington DC (ABD)
22.  Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) merkezi nerededir? Cevap: Frankfurt (Almanya)
23.  İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi hangi yıl kabul edilmiştir? Cevap: 1948
24.  Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni kaç yılında onaylamıştır? Cevap: 1954
25.  Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kaç üyeden oluşur? Cevap: 7 asıl, 4 yedek (Toplam 11)
26.  Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) başkanı kimdir? Cevap: Cumhurbaşkanı
27.  Olağanüstü Hal (OHAL) ilan etme yetkisi kime aittir? Cevap: Cumhurbaşkanı
28.  OHAL kararı en fazla ne kadar süre için verilebilir? Cevap: 6 ay
29.  Sendika kurma hakkı anayasanın hangi haklar kategorisindedir? Cevap: Sosyal ve Ekonomik Haklar
30.  Türkiye’de yerel seçimler kaç yılda bir yapılır? Cevap: 5 yıl

BÖLÜM 9: BİLİM, TEKNOLOJİ VE EKONOMİ GÜNCELLERİ

1.  Penisilin’i bularak tıp dünyasında çığır açan bilim insanı kimdir? Cevap: Alexander Fleming
2.  Kuduz aşısını bulan Fransız kimyager ve mikrobiyolog kimdir? Cevap: Louis Pasteur
3.  İzafiyet Teorisi’ni (Görelilik Kuramı) geliştiren bilim insanı kimdir? Cevap: Albert Einstein
4.  Evrensel Çekim Yasası’nı (Yerçekimi) formüle eden bilim insanı kimdir? Cevap: Isaac Newton
5.  İlk başarılı kalp naklini gerçekleştiren cerrah kimdir? Cevap: Christiaan Barnard
6.  Radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla iki kez Nobel Ödülü alan bilim kadını kimdir? Cevap: Marie Curie
7.  Periyodik tabloyu oluşturan Rus kimyager kimdir? Cevap: Dmitriy Mendeleyev
8.  Ampulü icat eden ve geliştiren mucit kimdir? Cevap: Thomas Edison
9.  Telefonu icat eden kişi kimdir? Cevap: Alexander Graham Bell
10.  İlk motorlu uçağı icat eden ve uçuran kardeşler kimdir? Cevap: Wright Kardeşler
11.  DNA’nın çift sarmal yapısını çözen Nobel ödüllü Türk bilim insanımız kimdir? Cevap: Aziz Sancar
12.  Türkiye’nin ilk yerli otomobilinin (Togg) üretildiği fabrika hangi ilimizdedir? Cevap: Bursa (Gemlik)
13.  Togg’un açılımı nedir? Cevap: Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu
14.  Dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarı olan CERN nerededir? Cevap: İsviçre-Fransa sınırı (Cenevre)
15.  2024 yılında “Karadeniz Gazı”nın ulusal şebekeye bağlandığı ve işlendiği tesis nerededir? Cevap: Filyos Doğalgaz İşleme Tesisi (Zonguldak)
16.  Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali olan Akkuyu NGS hangi ilimizdedir? Cevap: Mersin
17.  İstanbul Havalimanı kulesinin tasarımı hangi çiçeğe benzetilerek yapılmıştır? Cevap: Lale
18.  Türkiye’nin ilk milli sondaj gemisinin adı nedir? Cevap: Fatih
19.  1915 Çanakkale Köprüsü’nün kule açıklığı kaç metredir? Cevap: 2023 metre
20.  Dünyanın ilk SİHA (Silahlı İnsansız Hava Aracı) gemisi olan TCG Anadolu’nun sınıfı nedir? Cevap: Amfibi Hücum Gemisi
21.  Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) merkezi nerededir? Cevap: Ankara
22.  Borsa İstanbul’un (BİST) kısa adı nedir? Cevap: BİST
23.  G7 ülkeleri arasında yer alan tek Asya ülkesi hangisidir? Cevap: Japonya
24.  G20’ye katılan en son daimi üye birlik hangisidir? Cevap: Afrika Birliği
25.  Dünya Ticaret Örgütü’nün (WTO) merkezi nerededir? Cevap: Cenevre
26.  OPEC’in (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) merkezi nerededir? Cevap: Viyana (Avusturya)
27.  İslam Kalkınma Bankası’nın merkezi neresidir? Cevap: Cidde (Suudi Arabistan)
28.  OECD’nin (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) merkezi nerededir? Cevap: Paris (Fransa)
29.  BOTAŞ’ın açılımı nedir? Cevap: Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi
30.  “Kripto para” dünyasında işlem gören ilk ve en bilinen dijital para birimi hangisidir? Cevap: Bitcoin

BÖLÜM 10: KÜLTÜR, SANAT VE EDEBİYATIN ZİRVESİ

1.  “Sefiller” ve “Notre Dame’ın Kamburu” eserlerinin yazarı kimdir? Cevap: Victor Hugo
2.  “Suç ve Ceza”, “Karamazov Kardeşler” adlı eserlerin yazarı kimdir? Cevap: Dostoyevski
3.  “Savaş ve Barış”, “Anna Karenina” eserlerinin yazarı kimdir? Cevap: Lev Tolstoy
4.  “Don Kişot” adlı eserin yazarı kimdir? Cevap: Cervantes
5.  “İlahi Komedya” adlı eserin yazarı kimdir? Cevap: Dante Alighieri
6.  “Romeo ve Juliet”, “Hamlet” eserlerinin yazarı kimdir? Cevap: William Shakespeare
7.  Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan ilk Türk yazar kimdir? Cevap: Orhan Pamuk (2006)
8.  “İnce Memed” serisiyle dünya çapında tanınan usta yazarımız kimdir? Cevap: Yaşar Kemal
9.  “Saatleri Ayarlama Enstitüsü” ve “Huzur” romanlarının yazarı kimdir? Cevap: Ahmet Hamdi Tanpınar
10.  “Çile”, “Kaldırımlar” şiirleriyle tanınan “Sultan-üş Şuara” unvanlı şairimiz kimdir? Cevap: Necip Fazıl Kısakürek
11.  İstiklal Marşı şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerini topladığı eserinin adı nedir? Cevap: Safahat
12.  “Makalat” adlı eser kime aittir? Cevap: Hacı Bektaş Veli
13.  “Mesnevi” adlı eser kime aittir? Cevap: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
14.  Divan edebiyatında “Hüsn ü Aşk” mesnevisi ile tanınan şair kimdir? Cevap: Şeyh Galip
15.  “Yıldızlı Gece” adlı dünyaca ünlü tablonun ressamı kimdir? Cevap: Vincent van Gogh
16.  “Mona Lisa” ve “Son Akşam Yemeği” tablolarının ressamı kimdir? Cevap: Leonardo da Vinci
17.  “Guernica” adlı tablosuyla savaşın yıkıcılığını anlatan ressam kimdir? Cevap: Pablo Picasso
18.  Dünyanın yedi harikasından biri olan “Tac Mahal” hangi ülkededir? Cevap: Hindistan
19.  Dünyanın yedi harikasından biri olan “Kolezyum” hangi ülkededir? Cevap: İtalya (Roma)
20.  Dünyanın yedi harikasından biri olan “Machu Picchu” hangi ülkededir? Cevap: Peru
21.  Ülkemizde her yıl Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı düzenlenen ilimiz hangisidir? Cevap: Adana
22.  Altın Portakal Film Festivali hangi ilimizde düzenlenmektedir? Cevap: Antalya
23.  Altın Koza Film Festivali hangi ilimizde düzenlenmektedir? Cevap: Adana
24.  Türkiye’nin ilk modern sanat müzesi hangisidir? Cevap: İstanbul Modern
25.  “Kuğu Gölü” ve “Fındıkkıran” balelerinin ünlü Rus bestecisi kimdir? Cevap: Çaykovski
26.  Voleybolda Türkiye A Milli Kadın Takımımızın (Filenin Sultanları) 2023 yılında kazandığı en büyük uluslararası kupa hangisidir? Cevap: CEV Avrupa Şampiyonası (ve FIVB Milletler Ligi)
27.  Olimpiyatlarda güreş dalında altın madalya alarak “Asrın Güreşçisi” unvanını kazanan efsane sporcumuz kimdir? Cevap: Hamza Yerlikaya
28.  Halterde “Cep Herkülü” lakabıyla tanınan efsanevi milli sporcumuz kimdir? Cevap: Naim Süleymanoğlu
29.  Bilardoda dünya şampiyonlukları bulunan ve “Mr. Magic” lakabıyla tanınan milli sporcumuz kimdir? Cevap: Semih Saygıner
30.  Okçuluk dalında Türkiye’ye tarihindeki ilk olimpiyat altın madalyasını kazandıran sporcumuz kimdir? Cevap: Mete Gazoz

KPSS’DE ÖSYM SORAR! – GÜNCEL BİLGİLER

 NASA tarafından yürütülen ve insanlı Ay’a taşımayı amaçlayan program kapsamında, 1 Nisan 2026’da Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden başarıyla fırlatılan insanlı Ay misyonunun adı? Cevap: ARTEMİS II

 Mayıs 2026’da Avusturya’da düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması’nı kazanan ülke? Cevap: BULGARİSTAN

 ABD Başkanı Donald Trump’ın Nisan 2026’da göçmen akımını tamamen durdurma gerekçesiyle güney sınırında olağanüstü hâl ilan ettiği ülke? Cevap: MEKSİKA

 Nisan 2026’da gelişmekte olan ülkelere yönelik “Yeşil Dönüşüm ve Altyapı Fonu” adıyla yeni mali yardım paketini duyuran Dünya Bankası Başkanı? Cevap: AJAY BANGA

 Nisan 2026’da siber güvenlik kalkanı paketi oluşturarak ortak veri tabanı savurma üssü kuran Baltık ülkeleri? Cevap: ESTONYA – LETONYA – LİTVANYA

 Nisan 2026’da düzenlenen CEV Kupası finalinde İtalyan rakibini mağlup ederek Avrupa şampiyonu olan Türk kadın voleybol takımı? Cevap: GALATASARAY DAİKİN

 Nisan 2026’da İtalya’nın Milano ve Cortina d’Ampezzo kentlerinde resmi olarak madalya dağıtımları tamamlanan dev kış sporları organizasyonunun adı? Cevap: KIŞ OLİMPİYATLARI (Milano Cortina 2026)

 2026 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları’nın düzenleneceği ülke ve şehir? Cevap: TÜRKİYE / ERZURUM

 Nisan 2026’da açıklanan TÜİK verilerine göre nüfusu oranının en fazla olduğu il? Cevap: SİNOP

 Nisan 2026’da açıklanan TÜİK verilerine göre genç nüfus oranının en fazla olduğu il? Cevap: ŞANLIURFA