ATAKAN ULU

Yeni bir hayatın başladığı o özel anda, ebeveynler için en önemli kararlardan biri: İsim seçimi. Ancak günümüzde dikkat çeken bir eğilim var: Yunanca, Latince, Arapça, Farsça gibi farklı dillerden gelen, kulağa “anlamsız” gelen isimler gitgide yaygınlaşıyor. Oysa Türk dilinin eşsiz zenginliği içinde hem anlamlı hem de kulağa hoş gelen birçok isim bulunuyor. Ne yazık ki bu değerli isimler, yeterince hatırlanmıyor veya bazen de tercih edilmiyor.

Gelin kabul edelim, bazı ebeveynler sırf daha havalı ya da daha “klas” duyuluyor diye çocuklarına kökeni bambaşka kültürlere dayanan isimler veriyor. Elbette her ismin bir güzelliği olabilir ama burada sorgulamamız gereken şey şu: Bizim kendi dilimizin ve kültürümüzün bu kadar zenginliğine rağmen neden ona sırt çeviriyoruz?

Düşünsenize, Türkçe isimler doğanın ritmini, duyguların derinliğini ve yaşamın güzelliklerini barındırıyor. Oysa günümüzde bazı bebeklere “Athena”, “Ares”, “Daphne”, “Amira”, “Jülide” gibi isimlerin verilmesi daha “trend” olarak görülüyor. Ancak bu tercihlerle birlikte, çocukların isimleriyle birlikte büyüdükleri kültürel aidiyet de bulanıklaşıyor. Bu durum, özellikle dilin ve kültürün yaşatılması açısından düşündürücü.

Bu bir eleştiri mi? Evet, ama yargılayıcı değil; farkındalık yaratıcı bir eleştiri. Kimseyi küçümsemek değil amacım. Ama şunu hatırlatmak gerek: Kendimize ait olanı unutmadan, modernleşmek mümkün. Kendi kültürümüzün içinden, Türkçenin binlerce yıllık köklerinden gelen isimlerle de zarif, güçlü ve özel olabiliriz.

Yeni doğacak çocuklara verilecek isimlerde Türkçeye özgü seçenekler değerlendirilirse hem anlam derinliği olan hem de geçmişle gelecek arasında güçlü bir bağ kuran bir tercih yapılmış olur. Kendi diline sahip çıkan toplumlar, kendi kimliğine de sahip çıkar.

Türkçe Erkek Bebek İsimleri

• Ada Kutay – Göklerin hakimi; mitolojik kutsal varlık.
• Akın – Saldırı, atılgan ilerleme; eski Türk savaş taktiği.
• Alparslan – Cesur, yiğit ve kahraman hükümdar.
• Alpay – Yiğit, kahraman.
• Altay – Mitolojik dağ; Türk kavimlerinin kökeniyle ilgili.
• Arslan – Aslan; güçlü, cesur, yiğit kişi.
• Atakan – Dağlara hükmeden mitolojik varlık; yiğit.
• Atilla – Büyük Hun imparatoru; cihan hükümdarı.
• Aybars – Güçlü ve güzel savaşçı.
• Aytekin – Ay gibi parlak, ayın çocuğu; ay şehzadesi.
• Batu – Güçlü, sağlam, kudretli.
• Berkant – Sağlam sözlü, sözünün eri.
• Boran – Fırtına, gökgürültülü yağmur; mitolojik hava varlığı.
• Çağatay – Doğu Türklerine verilen ad; asil soy.
• Demirhan – Demire hükmeden hükümdar.
• Demirkan – Güçlü, demir gibi sağlam soydan gelen.
• Eralp – Yiğit savaşçı.
• Erhan – Yiğit hükümdar.
• Giray – Kırım hanlarının unvanı; asil hükümdar.
• Gökalp – Mavi gözlü kahraman.
• Gökmen – Tanrısal, kutsal.
• Göktürk – Türklerin atası; eski imparatorluk adı.
• Kağan – Türk hükümdarı, imparator.
• Kaplan – Cesur, güçlü savaşçı.
• Karahan – Güçlü hükümdar; siyah rengin gücünü temsil eder.
• Kayra – Lütuf, iyilik; yaratıcı tanrı Kayra Han’dan.
• Koray – Parlak ay, ay ışığı gibi.
• Kurtay – Kutlu, talihli kişi.
• Kürşat – Devlet adamı; Çin sarayını basan Türk savaşçısı.
• Kuzey – Güneş görmeyen yön; serin ve soğukkanlı.
• Pars – Yırtıcı, güçlü hayvan; cesur kişi.
• Pusat – Silah, kılıç.
• Sencer – Hücum eden; eski Türk hükümdarı.
• Timur – Demir gibi sağlam; tarihî hükümdar.
• Tulpar – Türk mitolojisinde kanatlı at.
• Turan – İşlerin üstesinden gelen; becerikli.
• Ulaş – Hedefe varan; ulaşmak fiilinden.
• Ural – Eski Türk kavimlerinde kullanılan bir ad; dağ ismi.
• Uras – Talih, şans; Sümer-Türk mitolojisinde şifalı nefes.
• Uygar – Görgülü, medeni; Uygur kültüründen esinli.
• Yıldıray – Ay gibi parlayan; ışık saçan.
• Yıldırım – Hızlı, ani, parıltılı.
• Yiğit – Cesur, savaşçı kişi.

Türkçe Kız Bebek İsimleri

• Alara: Efsanevi su perisi; Türk mitolojisinde geçen bir figür.
• Almıla: Elma ağacı ruhu veya altın elmayla ilişkilendirilir; bereket ve bilgi sembolü.
• Asena: Dişi kurt efsanesiyle özdeşleşen, liderliği ve gücü temsil eden mitolojik figür.
• Aybüke: Ay gibi güzel ve bilgili kadın anlamında.
• Ayyüce: Ay gibi aziz, yüce gönüllü kadın.
• Başak: Okun ucu, burç adı; mecazen “öncü” anlamında.
• Bilge: Bilgeliği ve derin düşünceyi temsil eden kadim bir Türk ismi.
• Burçak: Taneli bir bitki; zenginliğin simgesi olarak da bilinir.
• Burçin: Yıldız işaretli dişi geyik; Göktürk soyuna dair efsanelerde geçer.
• Ceren: Ceylan; Türk mitolojisinde konuşabilen efsanevi at figürü.
• Çiçek: Bitkinin renkli ve güzel bölümü, kadın ismi olarak köklü bir geçmişe sahiptir.
• Duru: Berrak, sade ve ışık yayan.
• Elâ: Kestane rengi göz; kökeni Eski Türkçedeki “ala” kelimesine dayanır.
• Gökçe: Gökyüzüne ait, mavi ve güzel anlamında.
• Günseli: Güneş gibi güzel, parlak ve alımlı kadın.
• Ilgın: Zarif bir bitki türü; hafif rüzgar anlamı da taşır.
• İdil: Volga Nehri’nin Türkçedeki adı; tarihi önemi vardır.
• İlay: Ülkenin ayı, en güzel kızı anlamına gelir.
• İlgin: Söğüt ağacı; Anadolu ağızlarında çeşitli anlamlara gelir.
• İlay: Yüksek, üstün, göğe ait olan.
• İpek: Yumuşak ve değerli kumaş; mecaz anlamda zarif ve yumuşak huylu.
• Işık: Aydınlık, parıltı, Eski Türkçedeki “yaşuk” kelimesiyle bağlantılı.
• Işıl: Parlayan, ışık saçan kadın.
• Işılay: Ay gibi parlayan kadın.
• Işın: Işık demeti, yıldırım anlamlarında.
• Karaca: Esmer güzelliğiyle bilinen geyik türü.
• Kardelen: Karları delip çıkan bahar çiçeği.
• Kırçiçek: Eski Uygurlar tarafından kullanılan, kır çiçeği anlamında.
• Kıvılcım: Harekete geçiren ateş parçası; ilk kıpırtı.
• Pınar: Su kaynağı, doğallık ve hayatın simgesi.
• Selay: Ay gibi güzel yüzlü kadın.
• Seçil: Seçilen, en iyi, en önde gelen.
• Sehen: Mitolojik figür; bilgeliği ve öğüt vericiliğiyle bilinir.
• Selen: Sevinçli, neşeli, mutlu.
• Selda: En güzel, güzelliğiyle öne çıkan.
• Selin: Övün, kendinle gurur duy; ayrıca doğayla ilişkilidir.
• Senay: “Sen ay gibisin” anlamında birleşik bir isim.
• Serenay: Güzellik ve düzeni temsil eden mitolojik karakter.
• Setenay: Satanay olarak da bilinir; güzellik, bilgelik ve sihirle ilişkilidir.
• Sevtap: Sevmek ve bulmak fiillerinden türeyen, sevgi dolu anlamında.
• Sıla: Temiz, güzel; aynı zamanda kavuşma anlamına gelen Arapça kelimeyle karıştırılır.
• Tomris: Saka Kraliçesi; cesaret ve direnişin sembolüdür.
• Tüzün: Soylu, asil kökenli.
• Umay: Doğum ve bereketin simgesi; kutsal dişi varlık.
• Yelda: Uzun gece anlamına gelir (kökeni tartışmalı).
• Yıldız: Gökyüzünde parlayan ışık.