Son zamanlarda izlediğim birkaç bilgi yarışması programında dikkatimi çeken bir durum var: Gençlerin kelime dağarcığı giderek küçülüyor. Heyecandan unutmak bir yere kadar anlaşılabilir, ancak bazı yarışmacıların temel kelimelerin anlamlarını bile bilmemesi ve en acısı da bu duruma gülerek tepki vermesi, gerçekten düşündürücü. “Ağlanacak halimize gülüyoruz” sözü tam da bu durumu özetliyor.
Bilgi Yarışmalarındaki Durum ve Düşündürdükleri
Yarışmalarda karşılaştığım “körük”, “tevazu”, “iştirak”, “istişare”, “müzakere” gibi kelimeler, aslında günlük hayatta sıkça karşımıza çıkan, temel sayılabilecek kelimeler. Ancak gençler arasında bu kelimelerin anlamını bilmeyenlerin sayısı azımsanmayacak kadar çok. Daha da şaşırtıcı olanı ise bu kişilerin bir kısmının üniversite öğrencisi ya da kamu görevlisi olması. Eskiden bu duruma şaşırırken, artık genel IQ seviyemizin ve bilgi düzeyimizin ne durumda olduğunu görüp şaşırmayı bıraktım.
Okumayan Toplumun Bedeli: Kelime Fakirliği
Bu durumun temel sebebi, tahmin edeceğiniz gibi okuma alışkanlığının azalması. Kitap okumayan, farklı metinlere maruz kalmayan bir nesil, doğal olarak sınırlı bir kelime hazinesiyle yetinmek zorunda kalıyor. Günlük hayatlarını 3-5 kelimeyle idame ettirmeye çalışmak hem ifade güçlerini kısıtlıyor hem de anlama kapasitelerini daraltıyor. Bir metni okurken her kelimeyi anlamlandıramamak, o metnin içeriğini kavramayı zorlaştırıyor ve öğrenme sürecini olumsuz etkiliyor.
Kelime Dağarcığımızı Nasıl Zenginleştirebiliriz?
Peki, bu kötü gidişatı tersine çevirmek için neler yapabiliriz?
Okumayı Alışkanlık Haline Getirin: Her gün düzenli olarak kitap, makale, köşe yazısı okumak, yeni kelimelerle tanışmanın en etkili yolu. Farklı türlerdeki eserlere yönelerek kelime bilginizi çeşitlendirebilirsiniz.
Sözlük Kullanımını Teşvik Edin: Bilmediğiniz bir kelimeyle karşılaştığınızda erinmeden sözlüğe bakmak, o kelimenin anlamını ve farklı kullanım alanlarını öğrenmenizi sağlar. Dijital sözlükler sayesinde bu işlem artık çok daha kolay.
Kelime Oyunları Oynayın: Scrabble, kelime türetme oyunları gibi aktiviteler hem eğlenceli vakit geçirmenizi hem de kelime bilginizi pekiştirmenizi sağlar.
Tartışma ve Müzakerelere Katılın: Fikirlerinizi ifade etmek ve başkalarını dinlemek, yeni kelimeleri duyma ve kullanma fırsatları sunar.
Unutmayalım ki, kelimeler iletişim kurmamızı sağlayan araçlar olmasının yanında düşüncelerimizi şekillendiren, dünyayı anlamlandırmamızı sağlayan temel yapı taşlarıdır. Zengin bir kelime dağarcığı, daha iyi bir ifade gücü, daha derin bir anlama yeteneği ve dolayısıyla daha nitelikli bir düşünce dünyası anlamına gelir. Bu yüzden, kelime dağarcığımızı geliştirmek, hepimizin sorumluluğunda olmalı.
Yorum bırakın