Küreselleşen dünyada hemen her şey değişim geçiriyor. Teknoloji, ekonomi, kültür ve sosyal yapılar bu dönüşümden nasibini alırken; mesleklerin isimleri de bu dönüşüm sürecine dahil oldu. Ancak bu değişim çoğu zaman yalnızca isimsel düzeyde kalıyor. “Sekreter” artık “büro asistanı” ya da “yönetici asistanı” olarak anılırken; “çöpçü”ye “belediye temizlik görevlisi”, “tezgahtar”a ise “satış danışmanı” deniliyor. Peki, isimler değişirken işin özü, sorumluluklar ve maaşlar da değişiyor mu?
Modern Ünvanlar, Aynı Sorumluluklar
İş dünyasında ünvanlar yalnızca prestij unsuru değil; aynı zamanda algı yönetimi aracı haline geldi. Artık her meslek daha “elit”, daha “kurumsal” ve daha “cazip” görünmeli. Bu yüzden:
Sekreter → Yönetici Asistanı
Çöpçü → Belediye Temizlik Görevlisi
Tezgahtar → Satış Danışmanı
Şeklinde dönüşümlerle karşımıza çıkıyor.
Ancak iş tanımlarına bakıldığında, bu yeni isimlerin altında çoğu zaman aynı görevler yer alıyor. Yönetici asistanı hâlâ telefonlara bakıyor, evrak düzenliyor, toplantı ayarlıyor. Satış danışmanı, mağazada müşteri karşılıyor ve ürün tanıtıyor. Belediye temizlik görevlisi ise sokakları süpürüyor, çöpleri topluyor.
Ünvan Güzelleştirmesi ile Toplumsal Algı Yönetimi
Bu isim değişiklikleri elbette tesadüf değil. Giderek görselliğin ve dışsal imajın öne çıktığı bu çağda, mesleklerin daha “saygın” görünmesini sağlamak hem çalışanların motivasyonunu artırmak hem de kamuoyundaki algıyı olumlu yönde yönetmek amacıyla tercih ediliyor.
Ancak bu noktada önemli bir soru gündeme geliyor:
İsim değişince statü değişiyor mu? Ya da maaşlar artıyor mu?
Cevap ne yazık ki çoğu zaman hayır.
Küreselleşmenin Etkisi: Kozmetik Değişim
Küreselleşme ile birlikte kurumlar daha profesyonel görünmek zorunda kaldı. Çok uluslu şirketlerde İngilizce kökenli ya da daha kurumsal ünvanlar tercih edilir oldu. Bu da yerel iş kültürünün dönüşmesine neden oldu.
Örneğin:
Temizlikçi → Hijyen Sorumlusu
Kapıcı → Bina Yöneticisi Yardımcısı
Şoför → Ulaşım Operatörü
Ancak işin içeriği aynı kaldı. İnsanlar aynı saatlerde çalışıyor, aynı fiziksel eforu sarf ediyor, aynı sosyal statüde değerlendiriliyor. Dolayısıyla burada yapılan şey, büyük oranda bir “kozmetik düzeltme”.
Ekonomik ve Sosyolojik Yorum
Bu dönüşüm, neoliberal iş gücü politikalarının bir yansıması olarak da değerlendirilebilir. İş gücünün değersizleştirildiği ama vitrininin parlatıldığı bu sistemde; bireyler daha profesyonel ünvanlar altında aynı ücretlere, aynı koşullarda çalıştırılıyor.
Bu da bize gösteriyor ki, meslek isimlerindeki değişim çoğu zaman yapısal bir dönüşümün değil, yüzeysel bir iyileştirmenin ürünü.
Sonuç: Ünvan Değişikliği, Emek Değil
İsimler değişebilir. Ünvanlar daha havalı hale getirilebilir. Ancak bu değişim, çalışma koşullarını ve ekonomik gerçekleri dönüştürmediği sürece esaslı bir dönüşümden söz edemeyiz. Gerçek değişim, yalnızca tabelalarda değil; ücret politikalarında, iş tanımlarında ve toplumsal saygınlıkta kendini göstermelidir.
Yorum bırakın